Kategoriler
Sindirim

Mide delinmesi nasıl anlaşılır?

Mide Delinmesi, mide duvarının karın boşluğuna doğru (açılması) ve mide içeriğinin karına (boşalması) durumudur.

Yüksek (hayati tehlikesi) vardır. Acilen müdahale gerektirir.

Ayrıca, mide patlaması veya (Gastrik perforasyon) olarak da adlandırılır.


MİDE DELİNMESİ

Mide neden delinir?

Delinmenin başlıca (dört nedeni) vardır:

  1. Mide Ülseri Delinmesi  (en sık görülen)
  2. İyatrojenik Mide Delinmesi
  3. Travmatik Mide Delinmesi
  4. İdeopatik Mide Delinmesi

Bu makalede özellikle Mide ülseri (Peptik ülser) bağlı mide delinmesi yaşayanlar hususunda konuyu ele alacağım, diğer delinme nedenleri ile ilgili kısa bilgiler sunacağım.

İyatrojenik Mide Delinmesi

iyatrojenik kelimesi (daha sonradan) tedavi, uygulama vb nedenlerden dolayı gerçekleşen bir durumu anlatır. Örneğin endoskopi, burundan sonda (nazogastrik) takılması, kapalı ameliyatlar. Bu gibi delinmeler (erken dönemde tespit) edilebilir. Dolayısıyla düşük riske sahiptir. Onarılması kolay olup ileriye dönük herhangi bir sorun teşkil etmemektedir.

Travmatik Mide Delinmesi

Delici ve kesici alet yaralanmaları, trafik kazaları, yüksekten düşme, künt travma vb. nedenlerden kaynankalan mide delinmeleri durumunu kapsamaktadır.

İdeopatik Mide Delinmesi

İdeopatik kelimesi (nedeni belli olmayan) durum anlamına gelir. Ölümlere neden olan bazı mide delinmelerinde otopside dahi herhangi bir sebebe rastlanmayabilir.

Mide Ülseri Delinmesi

Bu makalede en sık görülen (%60) mide delinmesi olarak (ülsere bağlı) delinme durumunu ele alacağız. (Peptik Ülser ile ilgili detaylı bilgi için tıklayın). Yetersiz tedavi uygulanan mide ülserleri zamanla mide duvarının incelmesine ve ani bir şekilde delinmesine neden olabilir.

Mide ülserinin (en önemli) komplikasyonları mide kanaması (%50) ve mide delinmesidir (%30). Ülsere bağlı mide delinmelerin %60’ı ise midenin ön duvarında gerçekleşir. Bu bölgede destekleyen bir organın olmaması sebep olarak gösterilmektedir. Kanayan mide ülserleri ise genelde midenin arka duvarında bulunur.

Mide Delinmesinin belirtileri nelerdir?

İlginçtir ki mide delinmesi geçiren ve ülser hastalığı olan (hastaların yarısı) (%50) daha önce hiç mide şikayetleri olmamış ve tedavi görmemiş hastalardır. Aslında bu durum tek başına delinmenin ne kadar ani ve tehlikeli boyutlara kadar varabileceğinin bir göstergesidir. Kısacası hastaların %50’si daha önce hiç şikayetleri olmayan genç hastalardır. Hastaların diğer %50’sinde ise:

  • Ülser hikayesi. Daha önce tanısı konan mide ülseri veya ileri derece erozif gastriti olan hastalar.
  • Ani karın ağrısı. Aniden başlayan mide ağrısı daha sonra 5-10 saat geçici ve yalancı rahatlamadan sonra karnın tamamına yayılan ağrı (Tahta Karın), bulantı, kusma, kalp çarpıntısı (taşikardi), nefes darlığı ve ateş.
  • Aşırı ve ani Stres. aşırı yoğun veya ani stres durumlarında mide delinmesi görülebilir.

Delinmenin ilk aşamasında (mide bölgesinde) çok aşırı ve ani bir kasılma ve ağrı olur. Bu durum mide asidinin ve içeriğinin karın boşluğuna (perinoteal kavite) aktığını gösterir. Bu aşamada tanısı konan hastalar şanslıdır ve erken tedavi gördüğü için hastalığı çok az bir riskle atlatır.

Bu aşamadan sonra mide içeriğinin büyük bir kısmı karın boşluğuna boşalır ve orada daha önce bulunan peritoneal sıvı ile sulandırılır (dilüe edilir). İşte tam bu aşamada geçici ve yalancı bir rahatlama sağlanır. Bununla birlikte verilen ağrı kesici ilaçlar ve serumlar da durumun sinsi ve sessiz bir şekilde ilerlemesine zemin sağlamış olur.

Olaydan 12-24 saat sonra ise karın boşluğundaki mide içeriği bakteri enfeksiyonuna neden olur (bakteriyel Peritonit). Bu aşamada hastanın karnında yaygın ve şiddetli ağrı, karın önduvarı kaslarının aşırı kasılması (peritoneal irritasyona bağlı), çarpını, bulantı, kusma, ateş ve nefes darlığı meydana gelir. Bu aşamada ise tedaviye rağmen hayati tehlike öne çıkmaktadır. Bu aşamada teşhis edilemeyen çoğu hastalar ölüm riski ile karşı karşıya kalabilir.

Genel olarak şöyle söyleyebiliriz; hastaların %60’ında tanı ancak ilerleyen aşamalarda, %30’unda başlangıç aşamasında konuluyor. Hastaların %10’u tanı konmadan ve tedavi görmeden yaşamını yitirebiliyor.

Mide Delinmesi Nasıl Anlaşılır ?

Tecrübeli hekim tarafından şüpheye dayalı yapılan detaylı karın muayenesinde tanı konabilir. Mideden karın boşluğuna akan asit ve gıda artıkları ile birlikte bir miktar hava da bulunur. Hastanın ayakta çekilen direkt karın grafilerinde (bkz. ADBK nedir?) bu sızan hava imajı diyafragmanın alt kısmında hilal şeklinde görülebilir. Bu görüntü hastalığın tespiti açısından tipik bir klinik bulgudur (Ters Hilal Bulgusu).

adbg

ADBG – Ters Hilal Bulgusu

Şüpheli vakalarda gerekirse burundan mideye doğru bir sonda yerleştirilir (Nazogastrik NG sonda) ve hava verilerek film çekilebilir. Bununla birlikte kan testleri ve batın ultrasonu yapılabilir. Çok şüpheli durumlarda üst GİS endoskopi uygulanabilir. (bkz. Endoskopi nasıl yapılır)

Mide Delinmesi Tedavisi

Tanı konulduktan hemen sonra zaman kaybedilmeden hasta operasyon için hazırlanır. Operasyondan önce hastanın durumu stabilize edilir. Özellikle sıvı kaybı mevcut ise yerine getirilir ve geniş spektrumlu antibiyotikler başlanmalı. Ameliyatta Delinme bölgesi tespit edildikten sonra dikişlerle kapatılır ve karın boşluğu bol miktarda steril izotonik mayi ile yıkanır (Peritoneal Lavaj).

Mide Delinmesi (Gastrik Perfprasyon) : ADBG'de görülen sağ sub-diafragmatik serbest hava - ters hilal bulgusu

Mide Delinmesi (Gastrik Perfprasyon) : ADBG’de görülen sağ sub-diafragmatik serbest hava – ters hilal bulgusu (Op.Dr.Ertan BEYATLI, Genel Cerrahi MD, PhD)

Ameliyat konusunda çok farklı yaklaşımlar mevcuttur. Hepsinin asıl amacı aynıdır. Delinme kapatılır, ülser varsa çıkartılır. Tekrarlayan ülserlerin önlenmesi için mide çıkışını rahatlatılır ve asiti azaltan girişimler yapılır.(örneğin, gastrojejunostomi, antrektomi, vagektomi vb.)

Mide Delinmesi - Ameliyat Öncesi - Peptik Ülsere bağlı mide delinmesi. Edirne/2013
Mide Delinmesi – Ameliyat Öncesi – Peptik Ülsere bağlı mide delinmesi. Edirne/2013
Mide Delinmesi - Ameliyat Sonrası - Peptik Ülsere bağlı mide delinmesi. Edirne/2013
Mide Delinmesi – Ameliyat Sonrası – Peptik Ülsere bağlı mide delinmesi. Edirne/2013

Mide Delinmesi Ameliyatından sonra Ne Yapılır?

Ameliyattan sonra hasta 5-10 gün hastanede gözlem altında tutulur. Hastanın karnına takılan sonda (dren) ve burundan midesine yerleştirilen tüp (Nazogastrik NG sonda) kontrollü bir şekilde çekilir. Uygun zamanda (2-4 gün) ağızdan gıda ve su alımları başlatılır ve verilecek Ülser önleyici ilaçlarla taburcu edilir. 2-3 hafta sonra gerekirse kontrol endoskopi muayenesi yapılır.

Mide Delinmesi (Gastrik Perfprasyon) : ameliyat esnasında tespit edilen perforasyon odağı. (Op.Dr.Ertan BEYATLI, Genel Cerrahi MD, PhD)
Mide Delinmesi (Gastrik Perfprasyon) : ameliyat esnasında tespit edilen perforasyon odağı. (Op.Dr.Ertan BEYATLI, Genel Cerrahi MD, PhD)

Mide Delinmesi Tehlikeli mi ?

Daha önce belirttiğimiz gibi ne yazık ki hastaların %10’u tanı konmadan ve tedavi görmeden yaşamını yitiriyor. Hastaların %60’ında tanı ilerleyen safhalarda konulduğundan yüksek hayati risk taşımakta olup %30’unda ise erken teşhisten dolayı düşük risk sahibi hastalardır.

Yazar Op.Dr.Ertan BEYATLI

Genel Cerrahi Uzmanı, MD, PhD (Doktora), Avrupa Cerrahi Araştırmalar Derneği, Amerikan Akademik Cerrahi Derneği üyesidir → Hayat Hikayesi | İletişime geç

“Mide delinmesi nasıl anlaşılır?” için 10 yanıt

Gecmeyen baş agrimdan dolayi günlerdir sürekli ağrı kesici iciyorum ve vizelerden dolayi aşırı stresliyim. 5,5 yasimsan beri ülserim var ve midemde gecmeyen bir agri ve yoğun bir sekilde bulantı var midem bos oldugu icin kusamıyorum tok hissediyorum kendimi birsey yiyemiyorum. Carpintim ve titremelerim mevcut ne olmuş olabir sizce?

Hocam benim midem son bir haftadır şiddetli bir şekilde ağrıyor. Karnımın içi sızlıyor sanki. Ağrı sol göğsüme ve kürek kemiklerine de vuruyor. Ağrı 1 saat falan sürüyor. Ağrıdan kımıldayamıyorum bile yürürken dik duramıyorum iki büklüm kalıyorum acaba mide delinmesi olabilir mi?

Hocam ben aç karnına Bimeks C içtim öğün inanılmaz midem agrıdı ve devam edıyor öyle delinme falan olmamıştır ınsaallah dimi

Bende mide ameliyatı oldum bir anda midem delinmiş acil ameliyat oldum 14 gün önce bundan sonraki hayatımda nelere dikkat edeceyim ve beslenme konusu hangi yiyeceklerden uzak durcam teşekkürler Tu

Selam hocam 2 gün önce baş ağrısı var diye apranax plus içtim ve 1 saat sonra mide ağrısı başladı 2 gündür karnım ağrıyor mide bulantısı var ama istifra edemiyorum yemek yediğim anda tam tutarken hissedebiliyorum ağrıyı yemek yiyemiyorum bile ne olmuş olabilir sizce?

aparanax güçlü bir ağrıkesicidir ve mide mukozasını etkileyebilir. mutlaka tok karına alınmalı gerekirse mide koruyucu ile alınabilir. Yemek yemenizi, özellikle yoğurt, bol su içmenizi ve gerekirse mide koruyucu ilaç almanızı öneririm

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir