Her yaşta en sık rastlanan sağlık sorunlarından birisi olan göbek ve karın ağrısının sebepleri ve tedavi yöntemleri hakkındaki sorulara cevap vermeye çalışacağım…

Karın ağrısının bir çok nedeni vardır. Tedavi aşamasında önemli olan doğru tanıyı doğru zamanda koymaktır. Dr. Ertan BEYATLI

Karın ağrısı nedir?

Karın ağrısı Latincede “Abdominal Pain” olarak bilinir. Aslında karın ağrısı tek başına bir hastalık değildir. Karın ağrısına neden olan hastalıklar çok geniş bir yelpaze halinde sıralanabilir.

Karın Ağrısı nedenleri ve tedavisi

Bu hastalıklar çok basit bir durum olduğu gibi; örneğin grip, yemek zehirlenmesi, aynı zamanda çok ciddi ve tehlikeli durumlar da olabilir.

Karın ağrısı göğüs kafesi (Toraks) ve leğen kemiği (pelvis) bölgesi arasında oluşan ağrıdır. Karın ağrısının çok farklı çeşitleri vardır; örneğin kramp gibi, keskin, acılı, bıçak saplanması gibi, ezme, sıkıştırma vb.

Belirli bir karın içi organdan kaynaklanan karın ağrısı, lokalize karın ağrısı olarak adlandırılır. Lokalize ağrısının en yaygın nedeni mide ülseridir (Peptik Ülser).

Kramp tarzında oluşan ağrılar genelde kabızlık, ishal, şişkinlik veya gaz ile ilişkili olabilir. Kadınlarda adet (regl), düşük (abortus) ya da kadın üreme organlarında oluşan komplikasyonlar ile ilişkili olabilir. Bu ağrı gelir ve gider ve tamamen tedavi olmadan giderilemez.

Kolik tarzında oluşan karın ağrısı, safra ve böbrek taşı gibi daha ağır durumların bir göstergesidir. Bu gibi durumlarda ağrı ani bir şekilde ortaya çıkar ve şiddetli kas spazmı gibi hissedilebilir.

Karın ağrısının nedenleri

Karnın farklı bölgelerindeki ağrılar, o bölgeye özel organların hastalıklarının belirtisi olabiliyor. Sebepler şöyledir:

  • Sindirim sistemi bozuklukları (mide, barsak, safra yolları, karaciğer, dalak, pankreas)
  • üriner sistem (böbrek taşları, idrar yolları enfeksiyonu İYE)
  • kadın ve erkek üreme organlarının hastalıkları
  • şeker hastalığı
  • böbrek üstü bezi (adrenal gland) hastalıkları
  • kadınlarda adet sancıları (regl dönemleri)
  • bazı kan hastalıkları
  • kurşun ve morfin gibi maddelerin zehirlenmeleri
  • zona gibi hastalıklar

Karın organları dışında, akciğerde oluşan iltihapları, kalp krizleri ve kaburga kırıkları karın ağrısı yaratabiliyor.

Sindirim sistemini etkileyen aşağıdaki sebepler de karın ağrısı nedeni olabilir;

Karın ağrısının yerine göre karın ağrısı nedenleri

Anatomik olarak karın bölgesi 9 bölgeden oluşur. İki yatay ve iki dikey çizgi ile karnı dokuz bölgeye ayırabiliriz. Bu bölgelerin önemi ise karın içi organlara tekabül etmesi ve sık görülen hastalıklar hakkında ön bilgi vermesidir. Bu bölgelere tıp dilinde farklı adlar verilir:

  1. Sağ Üst Kadran
  2. Sağ Alt Kadran
  3. Sol Üst Kadran
  4. Sol Alt Kadran
  5. Mide bölgesi (Epigastrik Bölge, Epigastrium)
  6. Göbek bölgesi (Umbilikal bölge, umblicus)
  7. Suprapubik bölge
  8. Sağ Parakolik bölge
  9. Sol Parakolik bölge
Bölgelere Göre Karın ağrısının Sebepleri
Anatomik bölgelere göre karın ağrısının sık görülen nedenleri. © 2019 Dr.Ertan BEYATLI

Yaygın Karın ağrısı nedenleri

Alt Kadran Karın ağrısı nedenleri

  • Apandisit
  • Bağırsak tıkanıklığı
  • Kadınlarda: Şiddetli regl ağrı (dismenore), Yumurtalık kistleri, Düşük (abortus), Miyom, Endometriyozis, Pelvik inflamatuar hastalık (PİD), Dış (ektopik) gebelik

Üst Kadran Karın ağrısı nedenleri

Göbek Ağrısı (Umbilicus)

  • Göbek Fıtığı (Umbilikal Herni)
  • Erken Apandisit
  • Mide Ülseri
  • Gastroenterit
  • Üremi (kandaki atık ürünlerin toplanması)
  • İBH (Crohn, Ülseratif kolit)
  • Pankreatit

Sol alt kadran ağrısı

Sol üst kadran ağrısı

  • Büyümüş dalak
  • Gastrit
  • Mide Ülseri
  • Dışkı impaksiyonu (atılamayan sertleşmiş dışkı)
  • Fonksiyonel dispepsi
  • Böbrek enfeksiyonu
  • Kalp krizi
  • Kanser

Sağ alt kadran ağrısı

  • Apandisit
  • Kasık fıtığı
  • İBH
  • Kabızlık
  • Kadın hastalıkları
  • Böbrek enfeksiyonu
  • Kanser
  • Grip

Sağ üst kadran ağrısı

  • Safra Kesesi Taşı (Kolelitiyazis)
  • Hepatit
  • Mide ve oniki parmak (Duodenum) Ülseri
  • Zatürree (Pnömoni)
  • Apandisit

Umblikus Nedir?

Göbek deliği Latincede Umbilicus/Navel olarak da bilinir. Göbek deliği altında bulunan dokular göbek kordonunu (umbilikal kord, Umbilical cord) desteklemektedir. Göbek Kordonu anne karındaki embriyo ve fetusa plazentadan (plasenta) giden bütün besinleri temin eder.

göbek ağrısı nedenleri
göbek ağrısı nedenleri

Doğum sonrasında göbek kordonu kesilip klemplenir ve zamanla bölgede ileride göbek deliği olarak adlandırdığımız skar dokusu ve çukurluk oluşur.

Çeşitleri ve Nedenleri

Göbek deliği ağrısı göbekle ilgili hastalıklarda ortaya çıkabilir (direkt ağrı) ancak bu ağrıların çoğu indirekt şekilde dolaylı (visceral/referred) veya yansıyan (parietal) yoldan ağrılardır. Dolayısıyla göbekte oluşan ağrıları iki ana gruba ayırabiliriz

Dolaylı göbek ağrısı (visceral/referred) – Karın muayenesinde hastalıklı organ uyarıldığında duyan ağrı anatomik olarak farklı bir bölgede hissedilir. Örneğin Apandiks karnın sağ alt köşesinde yer alır ancak iltihaplandığında (apandisit) karnın sağ alt köşesine elle yapılan basıda ağrı göbek ve çevresinde hissedilir.

Yansıyan göbek ağrısı (parietal) – Hareketsiz ve sakin bir pozisyonda iken göbek altında olmayan bir organdan göbek ve çevresinde hissedilen ağrıya yansıyan ağrı denir. Örneğin apandisitin ilerleyen dönemlerinde göbek çevresinde hissedilen dolaylı (visceral) ağrı artık sağ alt karın köşesinde de hissedilmeye başlanır (parietal ağrı)

En sık görülen göbek ağrısı nedenleri nelerdir?

  1. kabızlık
  2. apandisit
  3. Umbilikal herni (halk dilinde Göbek Düşmesi)
  4. Omfalit

Göbek iltihabı (Omfalit) nedir?

Göbekte iltihap için çözüm

Göbek deliğinin iltihaplanması anlamına gelir. Ayrıca tıp dilinde omfalit (omphalitis) adı verilir.

Göbek iltihabı her yaşta olabilir. Hastalık ilerlemeden ve ciddi zararlar vermeden tedavi edilmesi önemlidir.

Göbek İltihabının nedenleri

Göbek iltihabının en sık nedeni bakteridir (Staphylococcus aureus, Streptococcus ve Escherichia coli).

Göbek deliği iltihabına yol açan durumlar şöyledir:

  • göbeğin kirli olması
  • göbeğin çukur ve dar olması (anatomik farklılık)
  • kirli ve sivri aletle göbeğin temizlenmesi
  • aşırı terleme
  • aşırı kilo (obezite)
  • piercing

Bilirtiler

Göbek iltihabı durumunda göbekten gelen kanlı, koyu kıvamlı ve kötü kokulu akıntı.
Göbek iltihabı
  • Göbekte şişlik
  • Ağrı. Göbek ve karın ağrısı
  • Kaşıntı, kızarıklık
  • Göbekten kötü kokulu akıntı

Akıntı, iç çamaşırların kirlenmesi ve sürekli göbek ağrısına neden olur. Bundan dolayıdır ki hastaların asosyal ve toplumdan hatta yakın aile fertlerinden uzaklaşmalarına neden olmaktadır.

Göbek İltihabının teşhisi için karın muayenesi yeterlidir. Bazı durumlarda benzer hastalıklar ayırt edilmelidir. Bunun için bazı testler uygulanabilir (kan testleri, ultrason ve filmler). Benzerlik gösteren hastalıklar şöyledir:

Göbek iltihabı Tedavisi

Göbek iltihabı başlangıçta çok basit ve ilaçla tedavi edilebilir bir hastalıktır. Zamanla kronik hale gelir. İstenmeyen sonuçlara yol açabilir örneğin göbekte abse oluşması, göbek derisinin karın boşluğuna açılması ve göbek fıtığı.

İlaç tedavisinden önce bazı basit uygulamalarla Göbek İltihabını gidermek ve hatta engel olmak mümkündür. Örneğin; göbek deliğinin temiz tutulması, düzenli göbek bakımı, göbekte sıkışan kıl ve elbise kalıntılarının temizlenmesi.

Göbek iltihabı’nın ilaç tedavisi için antibiyotik ve ağrı kesici ilaçlar verilir. Tahriş olan veya aşınan göbek derisi için gümüş nitratlı kalem veya çubuk kullanılır. İlerleyen ve sert doku (granülasyon) oluşan durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir.

Tedavi edilmediği takdirde, göbek iltihabı hızla vücuda yayılabilir (sepsis) ve yaşamı tehdit edici bir durum haline dönüşebilir.

Yenidoğanın Omfaliti

Yenidoğan döneminde göbek kordonu güdüğünün bakteriye bağlı iltihaplanması anlamına gelir.

Bir bebek doğduktan hemen sonra göbek kordonu kesilir. Geride kalan küçük bir kalıntı ve güdük oluşur. Bu güdük 3-45 gün içinde kurur ve düşer. Güdük dibinde az miktarda irin benzeri alan görülür ve güdük kurumaya açık tutularak bırakılır. Bu esnada bazı bakteriler güdük iltihabına yol açabilir.

Geçmişte, bu durum dünya çapında sağlık hizmetlerinin az olduğu bölgelerde önemli ölüm ve sıkıntılara (morbidite ve mortalite) neden olmuştur. Genel olarak, bu enfeksiyon türünden şüphelenildiğinde veya teşhis edildiğinde, antibiyotik tedavisi verilir. Ciddi komplikasyonlar geliştiğinde cerrahi tedavi uygulanır.

Omfalit – Video

Op.Dr.Ertan BEYATLI tarafından yayınlandı

Genel Cerrahi Uzmanı, MD, PhD (Doktora), Avrupa Cerrahi Araştırmalar Derneği, Amerikan Akademik Cerrahi Derneği üyesidir → Hayat Hikayesi | İletişime geç

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir