ADBG ve PAAC

ADBG ve PAAC Grafileri nedir?

ADBG – Ayakta Direk Bat─▒n Grafisi (D├╝z Kar─▒n Grafisi)

  • ADBG filmi dik durarak┬áayakta ├žekilen kar─▒n grafisidir.
  • Acil durumlarda ├žekilir. ├ľrne─čin:
    • b├Âbrek sanc─▒s─▒ (Renal Kolik),
    • Barsak T─▒kanmas─▒ (─░leus, Sub-ileus, Volvulus),
    • Barsak ve Mide Delinmesi (perforasyon),
    • Apandisit, intesusepsiyon,
    • Yabanc─▒ Cisim yutulmas─▒ veya makattan sokulmas─▒
  • ├çekim sonras─▒, ADBG yorumlanmas─▒ ├žok ├Ânemlidir. ├ľzellikle travmaya ba─čl─▒ hava s─▒v─▒ seviyesinin tespiti, ba─č─▒rsak t─▒kanmalar─▒, gazlar─▒n ve yumu┼čak dokudaki anormal yap─▒lar─▒n g├Âzlemlenmesi amac─▒ ile ├žekilir.
  • Latince’de standing direct abdominal radiograph olarak yaz─▒l─▒r.
Ayakta direk bat─▒n filmi
ADBG
Mide Delinmesi (Gastrik Perfprasyon) : ADBG'de g├Âr├╝len sa─č sub-diafragmatik serbest hava - ters hilal bulgusu
Mide Delinmesi (Gastrik Perfprasyon) : ADBG’de g├Âr├╝len sa─č sub-diafragmatik serbest hava – ters hilal bulgusu

Diyafragm alt─▒nda g├Âr├╝len serbest hava (subdiyafragmatik ters hilal bulgusu) PA Akci─čer Grafisinde daha net bir ┼čekilde g├Âr├╝l├╝r.

ADBG Nas─▒l ├žekilir?

Gebelerde sak─▒ncal─▒d─▒r ve ├žekilmez. Hastaya tek kullan─▒ml─▒k ├Ânl├╝k verilerek k─▒yafetlerini ve varsa kolyesini ├ž─▒kar─▒p verilen ├Ânl├╝─č├╝ giymesi istenir.

├çekim ayakta ve P-A (Arka-├ľn) pozisyonunda yap─▒lmal─▒d─▒r.Hastan─▒n karn─▒ statife de─čmelidir. Diyafram kubbelerinide kesmeyecek ├Âl├ž├╝de kaset (35X43) veya dedekt├Âr se├žimi yap─▒lmal─▒d─▒r. T├╝p kaset mesafesi 100 cm olmal─▒d─▒r. Santralizasyon iliak kanad─▒n 5 cm ├╝zerine filme dik olacak ┼čekilde yap─▒lmal─▒d─▒r. Hasta pozisyonu ayarlan─▒p gerekli ├Âl├ž├╝lerde kolimasyon yap─▒ld─▒ktan sonra hastaya derin bir nefes al─▒p tutmas─▒ (inspiryum) s├Âylenir. Ortalama bir eri┼čkin i├žin 100 KV ve otomatik MaS ile ├žekim yap─▒labilir.

ADBG prensipleri
ADBG prensipleri

Dikkat edilmesi gerekenler

Hastalar─▒n bir ├žo─ču i├ž ├žama┼č─▒r tak─▒ vs ├ž─▒karmay─▒ unutmaktad─▒r. Hasta ├žekim i├žin haz─▒rland─▒─č─▒nda tekrar kontrol edilmelidir. ├ľzellikle nefes tutturulan ├žekimlerde bir ├žok hasta verilen nefes komutunu yerine getiremez bunun ├Ân├╝ne gecmek ve optimum g├Âr├╝nt├╝y├╝ elde edebilmek ad─▒na nefes komutu verildi─činde hasta g├Âzlemlenerek nefes al─▒p tuttu─ču kontrol edilmelidir. ├ľzetlersek

  • Hamilelik kimlik bilgileri ve ┼čikayetini sorgula
  • Mesafe 100 cm
  • KV:110 MaS otomatik
  • Derin inspiryum

PAAC (PosteroAnterior Akci─čer Grafisi)

PA akci─čer grafisi g├Â─č├╝s b├Âlgesi i├žin en s─▒k ├žekilen filmdir. A├ž─▒l─▒m─▒ PA posteroanterior arka-├Ân demektir. K─▒salt─▒lm─▒┼č─▒ PA ACG dir. ─░ngilizcesi PACXR (PA Chest X-ray)

Hasta ayakta durarak g├Â─čs├╝n├╝ kasete yaslar ve 180 cm mesafeden arkadan X-─▒┼č─▒n─▒n─▒ ile film ├žekilir. Kalp ve ana damarlar kasetten uzak oldu─ču i├žin normalden daha b├╝y├╝k g├Âr├╝l├╝r. PA akci─čer grafisi hasta tam nefes ald─▒─č─▒nda (inspirasyon) ├žekilir. Verilen X-ray ─▒┼č─▒n miktar─▒ filmin koyulu─čunu belirler. Ayr─▒ca filmlerin ├╝zerinde y├Ânler belirlenir. (R-Right-sa─č, L-Left-Sol)

PA ACG Yorumlanmas─▒

Bu film arac─▒l─▒─č─▒yla nefes borusu (trakea), g├Â─č├╝s ve kalp oran─▒ (kardiyotorasik oran), ┼čah damar (aort), akci─čer, g├Â─č├╝s bo┼člu─ču (mediasten) ve diafragm de─čerlendirilir. Diyafragm alt─▒ndaki serbest hava (sub-diafragmatik) Ayakta Direkt Bat─▒n Grafisinden (ADBG) daha net bir ┼čekilde g├Âr├╝l├╝r. ├ľrne─čin Ba─č─▒sak ve mide delinmeleri, apandisit patlamas─▒ durumlar─▒.

Akci─čer Grafisinin - PA ACG
Akci─čer Grafisi – PA ACG

PA Akci─čer Grafisi Ne zaman ├žekilir?

PA ACG akut ve kronik hastal─▒klar─▒n te┼čhis ve takibinde s─▒kl─▒kla kullan─▒l─▒r. ─░┼če giri┼č ├Âncesinde sa─čl─▒k kontrol├╝ i├žin ├žekilir. Ameliyat ├Âncesi rutin tarama amac─▒yla ├žekilebilir. ├ľks├╝r├╝k, ate┼č veya a─čr─▒ gibi durumlarda ├žekilebilir. Ayr─▒ca PA ACG zat├╝re (pn├Âmoni), pulmoner ├Âdem, KOAH veya plevral ef├╝zyon a├ž─▒s─▒ndan de─čerlendirilen m├╝kemmel bir ilk g├Âr├╝nt├╝leme testidir.

PA Akci─čer Grafisi ─░┼čaretleri

Sil├╝et i┼čareti

Felson taraf─▒ndan isimlendirilen bu i┼čaret parankimal bir opasitenin anatomik olarak ili┼čkili oldu─ču yumu┼čak doku ile aras─▒ndaki s─▒n─▒r─▒n silinmesine neden olaca─č─▒n─▒ tan─▒mlar. En s─▒k kullan─▒ld─▒─č─▒ yumu┼čak doku kalp ve onun kom┼čulu─čundaki sa─č orta lob ve lingulaya ait parankimdir. Bu alanlara ait havalanma kay─▒plar─▒nda aradaki s─▒n─▒r silinece─činden ve farkl─▒ alanlara ait patolojilerde ayn─▒ nedenlerden dolay─▒ silinmeyece─činden lezyon lokalizasyonu yap─▒labilir.

ÔÇťHilum overlayÔÇŁ i┼čareti

Sil├╝et i┼čaretinin hiluslara uyarlanm─▒┼č ┼čeklidir. Hiler damarlar─▒n lezyondan ay─▒rt edilebildi─či durumlarda lezyonun hilusun anterior ya da posteriorunda oldu─ču anla┼č─▒l─▒r. Damarlar─▒n lezyona ba─čl─▒ silinmi┼č olmas─▒ lezyon lokalizasyonunun hilus oldu─čunu g├Âsterir. Hava bronkogram─▒ Hava ile dolu bron┼člar─▒n hava i├žermeyen akci─čer parankimi ile birlikte g├Âr├╝nmesine verilen isimdir. Bu g├Âr├╝n├╝m proksimal havayollar─▒n─▒n a├ž─▒k oldu─čunu ve alveollerdeki havan─▒n rezorbe oldu─čunu ya da replase edildi─čine i┼čaret eder. Rezorbsiyon nedeni atelektazi, replasman nedeni ise en s─▒k pn├Âmoni ya da pulmoner ├Âdemdir.

Hilal bulgusu

Bir di─čer ad─▒ menisk├╝s i┼čareti olan bu bulgu parankimal bir kavitenin duvar─▒ ile i├žindeki kitle aras─▒nda hilal ┼čeklinde hava birikmesidir. Tipik olarak kaviteler i├žerisinde Aspergillus kolonizasyonunda g├Âr├╝l├╝r. Bir di─čer olu┼čma ┼čekli anjioinvaziv aspergillloz olgular─▒n─▒n iyile┼čme d├Âneminde nekrotik parankimin retrakte olmas─▒d─▒r.

Golden S bulgusu

Golden taraf─▒ndan tan─▒mlanan bu bulgu santral bir kitleye e┼člik eden sa─č ├╝st lob atelektazisinde g├Âr├╝l├╝r. Min├Âr fiss├╝r├╝n medial kesimi inferiora konveks g├Âr├╝n├╝mdeyken, lateral kesimi inferiora konkav olarak izlenir. Bu de─či┼čiklikler PA grafide fiss├╝r├╝n ters S ┼čeklinde g├Âr├╝lmesine neden olur. Servikotorasik i┼čareti Toraks giriminde bulunan bir lezyonun mediastendeki lokalizasyonunu belirlemede yard─▒mc─▒d─▒r. Akci─čer apeks parankimi posteriorda daha superior uzan─▒ma sahip oldu─čundan, posterior mediasten yerle┼čimli bir lezyon PA grafide klavikulanun ├╝zerine uzan─▒r ve s─▒n─▒rlar─▒ net se├žilir. Anterior mediasten yerle┼čimli lezyonlar ise klavikulan─▒n alt─▒nda izlenir ve servikal yumu┼čak dokulardan ay─▒rt edilemez.

Luftsichel i┼čareti

Almanca hava ve orak kelimelerinin birle┼čmesinden olu┼čan bu i┼čaret sol ├╝st lob kollaps─▒nda g├Âr├╝l├╝r. Alt lob superior segmentin superiora deplase olarak arkus aorta ve atelektatik sol ├╝st lob aras─▒na girmesi sonucunda hiperlusan orak ┼čeklinde bir g├Âr├╝n├╝m olu┼čur.

Pala i┼čareti

Kalbin sa─č konturu boyunca diafragmaya uzanan anormal pulmoner vene ait k─▒vr─▒ml─▒ tubuler yap─▒ya ait g├Âr├╝n├╝md├╝r. Anormal sa─č inferior pulmoner ven genellikle hemidiafragma kom┼čulu─čunda inferior vena cavaya d├Âk├╝l├╝r.

Hampton h├Ârg├╝c├╝ bulgusu

Pulmoner infarkta sekonder geli┼čen ve geni┼č taban─▒yla plevraya oturan bir opasitedir. Akci─čer parankiminin bron┼čial arterlerden de beslenmesi nedeniyle lezyonun apeksi konveks g├Âr├╝n├╝mdedir. Opasifikasyonun nedeni ise pulmoner infarkta sekonder geli┼čen alveoler hemorajidir. Genellikle alt loblarda g├Âr├╝l├╝r ve lineer skar olu┼čumuyla d├╝zelir.

Westermark bulgusu

Pulmoner embolide meydana gelen vazokonstriksiyona ba─čl─▒ geli┼čen oligeminin neden oldu─ču azalm─▒┼č periferik vask├╝larizasyona i┼čaret eder. PA grafilerde radyolusan alan olarak izlenir. Sensitivitesi d├╝┼č├╝k olmakla birlikte Hampton h├Ârg├╝c├╝ bulgusu gibi y├╝ksek spesifisiteye sahiptir.

Juxtaphrenic tepe i┼čareti

├ťst lob atelektazisi veya lobektomisinde ayn─▒ taraftaki diafragman─▒n orta kesiminde tepesi yukar─▒da bulunan ├╝├žgen ┼čekilli opasite izlenmesine verilen isimdir. Atelektazide olu┼čan negatif bas─▒nca ba─čl─▒ viseral plevran─▒n superiora retraksiyonu ve bu hastalarda bulunan inferior aksesuar fiss├╝re ekstraplevral ya─č dokusunun protrzyonu sonucu geli┼čti─či d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. Sa─č akci─čerde sola oranla daha s─▒k g├Âr├╝l├╝r, sa─č orta lob atelektazisinde de izlenebilir.