Bu hastalık öyle yaygın bir hale geldi artık hastalıktan ziyade şikayet olarak insanlar arasında kullanılmaya başlandı. Şöyle ki:

Hekim: şikayetiniz nedir?
Hasta: hocam bende gastrit var !

Gelin bakalım bu hastalık hakkındaki doğru ve yanlış bilgiler nelerdir ?

Gastrit nedir?

Gastrit, midenin iltihabı demektir. Gastrit iki Latince kelimden oluşur: Gastrique (mide) + itis (iltihap) = Gastritis = Gastrit

Gastrit Sebepleri Nelerdir?

Aşağıdaki durumlarda gastrit görülebilir:

  • Mide asidinde artış (asit gastriti, stres, üzüntü)
  • Safranın mideye geçmesi (safra gastriti)
  • Sıcak içecekler
  • ışın tedavisi (radyasyon, radyoterapi)
  • Bazı tahriş edici ilaçlar (ağrı kesiciler)

Gastrit Belirtileri Nelerdir?

Aşağıdaki belirtiler görülebilir:

  • Ağrı. Mide ağrısı, karın ağrısı, kramp, baş ağrısı
  • Mide sorunları. Hazımsızlık, ekşime, iştahsızlık, şişkinlik, bulantı, kusma
  • Genel Sorunlar. Halsizlik, ateş basması

Tanı nasıl konulur?

Gastrit belirtileri başka kötü huylu mide hastalıklarında da görülebilir. Örneğin mide kanseri. Şikayetleri bazen birebir aynıdır. Dolayısıyla tanı konulduğunda bu duruma dikkat edilmeli.

Gastritin kesin ve doğru tanısı için Endoskopi yapılması şarttır. (bkz Endoskopi nasıl yapılır?) Endoskopi ile hem kesin tanı konulur hem de gerektiğinde parça alınır (patolojik inceleme için biyopsi).

Aylarca mide rahatsızlığı ve hazımsızlık şikayetleri ile takip edilen ve çeşitli mide koruyucu ilaçlar verilen bazı hastalarda yapılan endoskopide erken mide hanseri bulgularına rastlanabilir.

Şikayet → doğru tanı → doğru tedavi → iyileşme

İnsanlar en ufak bir mide şikayeti için hemen eczanelere koşar ve bol bol mide ilaçları alır. İlaçlar rastgele, düzensiz ve bilinçsizce kullanılır ama bir türlü düzelme görülmez. Hep aynı sıkıntılar hep aynı hikayeler tekrarlanır ve kısır döngü oluşur.

Gastrit biçimleri

Pangastrit
Pangastrit

Gastritin iki ana şekli vardır akut ve kronik gastrit.

  • Akut Gastrit: ani ve kısa süreli spazm.
  • Kronik Gastrit: Uzun sürelidir ve üç tipi vardır:
    • Otoimmün gastrit
    • Helicobacter pylori gastriti
    • Kimyasal gastrit.

Gastritin şiddetine göre sınıflama şöyledir:

  • Eroziv Gastrit: Mide astarının aşınması durumudur. Tedavi eidlmezse ülserlere yol açabilir
  • Non-Eroziv Gastrit: Aşındırıcı olmayan tip.

Diğer Gastrit tipleri: İyatrojenik tip, Otoimmün tip, Granülomatöz tip, Lenfositik tip (T lenfosit), Kollajen tipi, Eozinofilik tip

Gastrit Tedavisi

Tedavi gastritin nedenine göre yapılır. Tedavide kullanılan ilaçların genel adı mide koruyucu ilaçlardır. Dirençli durumlarda bakteri varlığı araştırılmakıdır (Helicobacter pylori).

Pangastrit nedir?

Pangastrit hastalığının adı “Pan” ve “Gastrit” kelimelerinden oluşur. Mide anatomik olarak 5 bölgeye ayrılır bunlar: kardiya, fundus, korpus ,antrum ve pilor (pylorus) olarak adlandırılır.

Midenin anatomik bölümleri
Midenin anatomik bölümleri

Pan kelimesi ise Latincede geniş veya kapsamlı anlamına gelir. Dolayısıyla Pan-gastrit kelimesi mide mukozasının en az %75’ini kaplayan gastrit durumunu ifade eder.

Safra Gastriti nedir?

Safraranın mideye geçmesinden kaynaklanır. Bilimsel olarak Alkalen Reflü Gastrit olarak yazılır. %5 oranında görülür. görülen bir gastrit tipidir.

Safra Gastriti

Safra mideye geri dönmesine (reflü) neden olan sebepler ise:

  • safranın fazla miktarda üretilmesi ve katılaşması (safra çamuru)
  • safranın depolanmaması (safra kesesi ameliyatından sonra)
  • üretilen safranın ince barsaklardan rahat bir şekilde ilerleyememesi

Hastalarda safra kusması, geçirilmiş safra kesesi ameliyatı, safra kesesi tembelliği (kolesistopati), safra çamuru veya safra kesesi taşı ve Safra polibi hikayesi olabilir.

Safra Gastriti bir endoskopik tanıdır; yani klinik bulgulara dayanarak tanı konulmaz. Tanı ancak endoskopi aracılığıyla konulur.

Safra Gastriti diğer asit gastritlerin aksine aklali olan safra sıvısından kaynaklandığı için tedavi yöntemi de biraz farklılık göstermektedir.

Çoğu hastada endoskopi yapılmadan asit gastriti tedavisi uygulandığı için bu hastalar tedaviden istenilen sonucu alamazlar ve zamanla kronik atrofik gastrit bulguları gelişir.

Endoskopi sonrası konulan tanılarda hastalara doğru tedavi seçeneği sunulur. Asit gastrit vakalarında yaygın olarak kullanılan mide koruyucu ilaç (örneğin proton pompa inhibitörleri) tek başına Safra Gastritinde kullanımı yetersiz olduğu gibi bazı durumlarda da kullanılması gereksizdir.

Ameliyt seçeneği

Uzun süre ilaç tedavisine yanıt veremeyen hastalarda cerrahi müdahale söz konusu olabilir.

Yapılacak müdahalenin ana amacı safranın mideye geçişini engellemek veya azaltmaktır. Bunun için birçok bypass cerrahi tekniği mevcuttur ve hastanın durumuna göre en verimli yöntem belirlenir.

Yazarımız yuntos, Dr.Ertan Beyatlı ile gastrit üzerine röportaj yaptı! http://t.co/4OvE4CN8o9

— Tipeez.com (@tipeez) 7 Ağustos 2014

Helicobacter Pylori nedir?

Geçtiğimiz son 30 yıl içerisinde bu bakteri bir çok sindirim hastalığının nedeni olarak kaşımıza çıkıyor. Helicobacter Pylori (H.pylori) 1980 yılında nobel ödül sahibi Warren ve Marshal tarafından bulunmuştur.

Dr. Barry J. Marshal ve Dr. J. Robin Warren, Helicobacter pylori bakterisini buldu

H.pylori midede yaşayan spiral şekilli bakteridir. En önemli özelliği üreyi hidrolize edebilmesi (üreaz) ve amonyak üretebilmesidir.

H.Paylori

Amonyak, mide hücrelerini (antral G hücresi) negatif geri besleme döngüsü yöntemi ile etkileyerek Gastrin salınımına neden olur. Bu durum mide asidinin artmasına neden olur (hipergastrinemi ve gastrik asit hipersekresyonu).

Organizmanın üreaz (üreyi hidrolize edebilme) özelliği sayesinde varlığı tespit etmek için bir çok test tarif edilmiştir, örneğin 13C ve 14C nefes testi (breath test) ve CLO Hızlı Üreaz test kiti (Campylobacter-Like Organism). Ayrıca Helicobacter Pylori (H.pylori) organizması Giemsa ve Ethin Starey Silver Stain yöntemleri ile de histolojik olarak tespit edilebilir.

Genelde bakterinin tanı ve takibi için nefes (üfleme testi) veya gaitada antijen testi yapılır. Ancak kesin tanı için endoskopiyle alınan biyopsi şarttır.

CLO Testi nedir?

Helicobacter pylori (H.Pylori) teşhisinde kullanılır. Hızlı ve diyagnostik üraz testidir ve Latince’de (Campylobacter-Like Organism Test) ibaresinin kısaltmasıdır (yani Campylobactere benzeyen organizma testi). Testin ana düşüncesi ise H. pylori tarafından salgılanan üreaz enziminin ürenin amonyak ve kanbon diokside (CO2) dönüşümünü katalize etmektedir.

CLO testin pozitif olma süresi mide mukozasının H.pylori yoğunluğu ile ilgilidir ve inflamasyonun derecesi hakkında bir bilgi vermez!

Helicobacter Pylorinin enzimatik etkisi sayesinde midenin iç tabakasında (mukus, mukoza) oluşan bozulma ve tahribat ve epiteliumun verdiği inflamasyon yanıtı bu organizmayla ilgili bir çok hastalığa neden olmaktadır.

Gaitada H.pylori antijeni

Endoskopi uygulanan hastalarda mideden alınan biyopsi sayesinde bakterinin varlığı kolaylıkla tespit edilebilir. Endoskopi yapılmayan hastalarda ise nefes ya da gaita (dışkı) testi ile bakterinin varlığı saptanabilir.

H.pylori araştırıldığında ise hastanın mide asidini azaltan ilaçlar veya antibiyotik kullanmaması gerekiyor çünkü bu tür ilaçlar bakterinin testlerde görünmemesini sağlıyor. Kan ya da tükrük testlerinde bu bakteriye karşı gelişmiş antikorun gösterilmesi bakterinin varlığını göstermez.

Bu testler ile gösterilen antikor hastanın yaşamının herhangi bir döneminde bakteri ile karşılaştığını gösterir, bakterinin canlılığının göstergesi değildir. Bu nedenle pratikte bu testler kullanılmamalıdır. Endoskopi yapılmadan bakterinin araştırılması, nefes testi ya da dışkı muayenesi ile yapılabilir. Nefes testi dışkı muayenesinden daha duyarlıdır.

H. Pylori’nin neden olduğu hastalıklar

  1. Gastrit
  2. Duodenit
  3. Peptik Ülser
  4. Özofajit
  5. Kolit
  6. Mide kanseri (mide CA)
  7. kronik dispepsi
  8. Bulantı

H. Pylori Nasıl tedavi edilir ?

Tedavide birden fazla antibiyotik ve mide asidini azaltan ilaç kullanılır. Tedavide genelde üçlü veya dörtlü ilaç kürleri kullanılır. Tedavi süresi 7-14 gündür.

Verilen ilaçları yan etkilere neden olabilir. Bunların arasında ağızda tat değişikliği, mide ağrısı, baş ağrısı, ekşime, bulantı, kusma, ishal, ciltte kızarıklık. Bu şikayetler hastaların %60’nda görülmektedir. Ancak, bu şikayetler ilaçları kullandıktan 1-2 gün geçer. Dolayısıyla ilaçların aksatılmaması şiddetle önerilir. (bkz. Antibiyotik Direnci hangi durumlarda gelişir?)

H. Pylori tekrarlar mı ?

Bakterinin tekrarlama olasılığı %5-10 dur. Gelişigüzel antibiyotik kullanımı bu riski yükseltir.

Eğer bir antibiyotik kombinasyonu ile bakteri tedavi edilemedi ise tekrar tedavide aynı kombinasyon kullanılmamalıdır. Farklı bir tedavi protokolü uygulanması gerekir. Başarısızlık durumunda uygulanacak ikinci denemede kullanılacak tedavi daha yoğun olacaktır.

Op.Dr.Ertan BEYATLI tarafından yayınlandı

Genel Cerrahi Uzmanı, MD, PhD (Doktora), Avrupa Cerrahi Araştırmalar Derneği, Amerikan Akademik Cerrahi Derneği üyesidir → Hayat Hikayesi | İletişime geç

Sohbete katılın

32 yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. Merhaba hocam bugün endoskopi oldum sonuç Z çizgisi 38 cmde görülmüştür.Korpus büyük ve küçük kurvaturdaki mide pilileri ödemli olarak izlendi. Antrum mukozasında hiperemi ve ödem mevcuttur. Retrofleksiyonda kardia ve fundus ödemli-hipermik gözlendi.

  2. hocam merhaba endoskopi sonucu pangastrit artı bulbit yazıyor .ne anlama geliyor.ne yapmalıyım

      1. Sağolun hocam nasıl bir riski var.ne yapmalıyım.pangastrit bulbit kötümü kimyasal işte calisiyorum

  3. Hocam merhaba artnumda 1milimetrelik ülser mevcut aynı zamanda midenin mukozası benekli tarzda hiperemikti . Son olarak panagstrit bulunmakta tedavi nasıl olmalı ve nelere dikkat etmeliyim ciddi bir durum mu tedaviyle geçer mi

  4. Selam sayın Ertan hocam sizden ricam 7 yıl önce reflum vardı ve bu sene endoskopide Tanı:da Gevşek Les ve pangastrit çıktı hocam ve sonucu hala veremedim doktor senelik izine çıktığı için sözen ck ricam hocam sonuç nedir bilgilendire bilirmsinz?

  5. Hocam iyi günler. Ben de dün endoskopi yapıldım. Sonuc les gevşek izlendi. Kardia, fundus, antrum mukozası eritemli ödemli izlendi. Koprusta fundusa yakın nodüler görünüm izlendi. Pilor santralize, bulbus formeydi. Yazmakta. Biyopsi alınmış bir de nodülden 15 gün sonra sonucu alacağım lakin araştırdığım kadariyla gastrit pek de kolay geçecek bi hastalığa benzemiyor bende bi de pangastrit çıkınca ayrıca korktum. Pangastrit ilaçlarla geçer mi tamamen??

  6. hocam merhaba….bulbit,pangastrit,deforme pilor saptandı bende nedir durum yardımcı olurmusunuz lütfen

    1. mide ile ince barsak arasındaki bölümün adı bulbustur. yani ince barsağın ilk bölümüdür. bunun da iltihabı bulbittir. pan gastrit midenin %75^den fazlasında iltihap anlamına gelir. deforme pilor ise midenin çıkış kapağındaki düzensizlikleri gösterir bu durum da genelde kronikleşen gastrit veya iyileşen eski ülserler neticesinde oluşur. ayrica pilor deformasyonu bazı kötü huylu mide hastalıklarında da görülebilir dolayısıyla bölgeden biyopsi alınması gerekebilir

  7. Hocam merhaba.
    Endoskopi sonucunda ,
    Mide Korpus mukozasında petesial lezyonlar mevcuttu, antrum hiperemik.
    Tani: Eritamatoz pangastrik.
    Doktorum sadece mide koruyucu ve şişkinlik ve stres icin bir ilac yazdı. Yeterli mi bilmiyorum…

  8. Hocam bende hital yetmezlik pangastirit ve iki tane mikrop çıktı yemeklerden sonra halsizlik kalp kırizi gibi çarbıntı hocam en önemlisi nefesim çıkmıyo ölçekmişim gibi geceleri uyanmam psikolojimi bozdu tavsiyeniz nedir hocam saygılar..

  9. Merhaba..sayın doktorum endoskopi sonucu eritematoz pangastrit mideye safra reflüsü hiatal gevşeklik yazıyor….antrumdan biyopsi alındı…bunun tehlike boyutu nedir..biyopsi sonucunu dahiliye mi genel cerrahi mi değerlendirmelidir…kolaylıklar dilerim…

  10. Hocam endoskopim yapildi tani pangastrit a o s yetmezlihi bes gundur yemeklerdrn sonra gehirme gohuste sikisma kalbimde carpinti ve siddetli bas donmesi oluyor hayatim kabusa dondu korkudan yemek yemeyecehim nefesim coj kesiliyor ilaclarimda iyi gelmiyor lutfen yardim edin hocam

  11. Bu gun endoskopi oldum sonuc bolumunde pangastrit antrumda polipoid lezyon?

  12. Merabalar hocam aclık sıvısı berrak mıdenın hava ıle ekspaansıyonu yeterli lumunurler doğal pilor santralıze dogal bulbus forme ve duodenum mukozası dogal biopsi antrum Tanı pangastrıt dıyo

  13. Selam Hocam mide mukozası hiparamik ve ödemli b.antrundan bx alındı pilor santralizeve fonksiyone bulundu.Bulbus ve11.kıtada özlk saptanmadı petroversiyonda kardia ve fundus mukazası normal b Hiatus norm o izlendi . pangastrit saygıla

  14. Hocam saygılar sunuyorum, bugün endoskopi yapıldı raporda; tanı pangastrit yaziyor. U manevrasında kardia cihazı sarıyor. Fundus, korpus ve antrum mukozaları hiperemik ve odemliydi. Biyopsi sonucu eylülde çıkacakmış acaba durum nedir bilgi verirseniz çok sevinirim

  15. Mukoza vebpasajı normal z cizgisi yerinde kardio-özofajien sfinkter tonusu gevsek
    Mide 100 cc berrak açlık sekrosyonu mevcut.mukoza mide boyunca hiperemik hacim ve peristaltizmi normal. Pilor forme gecisi rahat retrofleksiyonda KÖS endoskopu gevsek sariyordu
    Bulbus ve duedonum 2.kita normal.

    Tanı: Pangastrit+les gevsekligi
    Hocam endoskobi sonucu lakin doktor bana antibiyotik ilaclari verdi eskisinden de daha cok kotu oldu midem yediklerimi hazmedemiyorum karnimda siskinlik ve mide de surekli yanma ve mide kazintisi oluyo… Ne yapmam gerek hocam ??

  16. Hocam benim oğlumu bugün hasteneden getirdik.Ona midede hiperemi, antrum dominant pangastrit tanısı konuldu.Midesinde korpus duvar ve mukozası hiperemikti.antrum, angulus duvar ve mukozasında hiperemi ve nodülarite izlendi.Pilor halkası santralize ve fonksiyonları normaldi.Bir hafta sonra biyopsi için çağırdı.Hocam genel olarak değerlendirmenizş bekliyorum