Takip edin   

Göbek kısmında oluşan fıtıklaşmalara Göbek Fıtığı denir. Latincesi “Umbilikal Herni, Umbilical hernia” adı verilir.

Umbilikal herni çeşitleri

Anatomik olarak herni delikleri bazen göbeğin tam ortasında olmayabilir örneğin:

  • Para-Umbilikal herni – göbeğin sol ve sağ tarafı
  • İnfra-umbilikal herni – göbeğin altı
  • Supra-umbilikal – göbeğin üstü
  • Epigastrik herni – göbeğin 4-5 parmak üstü

Peki bu “Göbek Düşmesi” nedir?

Türk Milleti olarak yaşanan bazı batıl inanışlarımız vardır. Örneğin; merdiven altından geçilmez, gece tırnak kesilmez, küle basılmaz, gece sofra örtüsü silkelenmez, gibi inanışlara ilave olarak bir çok inanış toplanabilir. İşte Halk arasında Göbek Düşmesi olarak bilinen bu inanışlardan birisidir.

Halk arasında özellikle bazı yörelerde göbek ağrılarına çok farklı adlar verilir örneğin göbek düşmesi, göbek kayması, göbek çıkması. Ayrıca, göbek düşüklüğü, göbek kaçması, göbek şişliği, eş düşmesi veya kayması, Göbek kayığı, göbek kalkması, kursak kalkması ve köbek düşmesi.

Göbek düşmesi durumunda kişinin, ağır bir şey kaldırdığında göbeğinin düşeceğine inanılır ve “Göbeğim düştü” tabiri kullanılır. Hatta göbeği düşen şahsın yattığı yerden kalkamayacak hale gelmesine inanılır. Karın içi basıncın artışına neden olan bu durum baş ağrısı, mide bulantısı, baş dönmesi, halsizlik, iştahsızlık, gaz şişkinliği, kabızlık, ishal vb  çeşitli şikayetler meydana gelebilir.

Halk arasında birçok yerde Koca karı diye adlandırılan uygulamaları yapılmaktadır. Halk arasında Koca karı uygulaması olarak yapılan bazı yöntemler şöyledir: Sıcak Su tulumu uygulaması, masaj yöntemleri, Geleneksel Bardak atma-vurma-çekme yöntemi, Hacamat, göbeğe uygulanan sabun, şampuan, hamur, yumurta ve çiğ yumurta akı, tereyağı, soğan, kına ve mutfakta aklınıza gelebilecek her türlü yiyecek içecekle yapılan işlemler. Göbek ağrıları için Koca karı ve ninelerin diğer uygulamaları, göbek bağı veya kuşak bağlanması.

Maalesef insanlar genelde ilkel yöntemlerle bu durumu çözmeye çalışır. Koca karı uygulamaları ile göbeği yerine yerleştirmeyi umar. Göbek yerleştirmesi olayı ise göbekteki su kesesini tekrar karına doğru yerleştirilmesidir. Bunun için yörelere göre birçok farklı uygulaması vardır. Göbek yerleştirmesi durumunda ise barsaklara ve karın içi organlara çok ciddi zararlar verebilir. Ayrıca, geleneksel olarak yapılan bu uygulamalar geçici rahatlık sağladığı gibi her seferinde hastalığın daha da ilerlemesini sağlar ve son aşamalarda ise “göbeğin yer etmiş” tabiri kullanılır. (bkz SSS.)

Umbilikal Herni Nedenleri

Göbek kısmında oluşan hernilerin sebeplerini şöyle sıralayabiliriz:

  • Konjenital: Doğumla beraber bebeklerde oluşan umbilikal herniler.
  • Karın içi basıncın artması: Örneğin; ağır kaldırıldığında, obezite, gebelik, karnın sıkışması
  • İyatrojenik: Özellikle laparoskopik ameliyatlar sonrasında.

Nasıl oluşur?

Göbek düşmesi anatomisi

Turuncu renkteki çizgi fasiadır ve herni alanında devam etmediği dikkat çekmektedir.

Karın boşluğundaki oluşumlar (örneğin bağırsak, bağırsak zarları vb) karın duvarındaki bir delikten dışarı çıkarak fıtıklaşma (herniyasyon) oluşur. Karın içerisinden dışarıya doğru çıkan zara ise Fıtık kesesi denir (periton). Zamanla karın içerisindeki oluşumlar ve herni kesesi arasında ciddi yapışıklıklar oluşur ve bazı müzmin üst sindirim şikayetlerine neden olur.

Belirtileri ve Bulguları

Bu hastalık çoğu zaman ağrısızdır. Şikayetlerin olduğu durumlarda ise ya hastalık ilerlemiş durumdadır veya komplikasyonlar gelişmiştir. Hastalarda şu belirtiler görülebilir:

  • Ağrı. Göbek kısmında ve çevresinde; özellikle bastırıldığında; ağrı ve ağırlık hissi.
  • Şişlik. Göbek çukurunun kaybolması veya yassılaşması. Göbekte ve etrafında şişlik, ödem, hassasiyet, göbekte nohut veya ceviz büyüklüğünde kitle, göbeğin dışa doğru çıkması veya genişlemesi, göbekten kötü ve pis kokulu akıntı ve/veya kan gelmesi.
  • Şişkinlik. Göbek fıtığı gaz yapar mı? Evet boğulma durumlarında (İnkarserasyon veya stangülasyon) karında gaz şişkinliği olabilir.
  • Göbeğin kayması. Eğilirken göbeğin bir tarafa doğru kayması. Umbilikal herniler genelde karın ön duvarının orta hattında olur. İlerleyen durumlarda hastalar öne doğru eğildiğinde herni kesesi orta hattın sol veya sağ tarafına kayabilir.
  • Komplikasyon. durumlarında (örneğin intestinal veya Omentum inkarserasyonu, göbek fıtığı boğulması) lokal herni bulgularına ek olarak sindirim sistemi şikayetleri de görülebilir. Örneğin; aşırı karın ağrı, bulantı, kusma, iştahsızlık, kabızlık ve ateş görülebilir. Bu durumlarda göbek kısmındaki deride de renk değişimi (morarma, kızarma) olabilir.

Halk arasında bu ve benzeri göbek şikayetleri için genelde göbek düşmesi, Göbek Kayması veya göbek kaçması tabirleri kullanılır. Çoğu zaman bu hastalara verilen hizmet ve bilgi yeterli gelmez. Hastalar mecburen zoraki olsa da kanaat getirir ve bu durumu kabullenmek zorunda kalır ancak öte yandan ömür boyu göbek şikayetleri de devam eder durur. Bu durumu kabullenemeyen hastalarda ise maalesef zaman zaman çeşitli psikolojik rahatsızlıklar da görülebilir.

Tanı Yöntemi

Çoğu karın duvarı fıtıklarında hekimin elle yaptığı fiziki karın muayenesi esastır. Muayenenin yanı sıra Ultrason, tomografi ve MR gibi filmler de çekilebilir.

Bu durumdaki insanların ciddi şikayetleri olmasına rağmen bazen testler, tetkik, tahlillerde, röntgen, ultrason, tomografi ve MR filmlerinde, endoskopi ve kolonoskopiler altta yatan patolojiyi yansıtmayabilir. Bazen de her şey normal çıkar ! Neden mi?

Nedeni şudur: Bazı küçük çaplı herni defektleri görüntüleme yöntemleri ile görülmeyebilir ve ancak hekim tarafından elle yapılan fiziki muayenede tespit edilir. Bu gibi herni keselerinin genelde boyun kısmı da dar olur ve bazen omentum inkarserasyonuna yol açabilir. Omentum inkarserasyonu durumlarında bazen şiddetli göbek ve karın ağrıları görülür.

Bu insanlar ne yazık ki bir çok yerde çözüm umarak gezerler ve sonuç alamayabilirler. Çoğu zaman serum taktırılır ve ağrı kesici iğneler yapılar (ağrı kesici iğne = sadece ağrıyı keser, yani ağrıyı algılamamızı engeller ancak ağrıya neden olan hastalığı ve patolojiyi etkilemez). Aslında en acı olanı da hastanın ailesi ve yakın çevresi de belli bir süre sonra hastanın artık gerçekten hasta olduğuna inanmazlar çünkü herşey normal çıkıyor, ki bu durum da hastanın psikolojisini çok derin bir şekilde etkiler.

Psikolojisi etkilenen hastalar da ağrı kesici, sakinleştirici, mide ilaçları, kas gevşetici, uyku hapları ve depresyon ilaçlarında medet umar. Bu kısır döngü böylece yıllarca akıp gider.

Zararları ve Tehlikesi

Şikayetlerini en aza indirmek için bu insanlar kendilerine farklı bir yaşam tarzı benimserler. Yedikleri, içtikleri, zevkleri, moral durumları, hobileri ve daha nice alışkanlıkları istedikleri gibi değil, çözüme kavuşamayan bu rahatsızlığın şekillendirdiği ve gerektirdiği gibi yaşamaya başlarlar. Göbek Fıtığı/Umbilikal herni tedavi edilmediği takdirde zamanla ilerler ve istenmeyen sıkıntılara yol açabilir. Örneğin:

  • Herni kesesinin içerisine barsaklar ve omentum girebilir, bu durumda aşırı karın ağrısı ve kabızlığa neden olabilir
  • Fıtık kesesinin içerisindeki oluşumların (barsak, omentum, vb) sıkışması sonucu kanlanmasında sorun yaşanabilir. Bu durum nekroz barsak çürümesine yol açabilir.
  • Zamanla tahriş edilen barsak duvarları yırtılabilir ve barsak delinmesi veya patlaması yaşanabilir.
  • İleri derece strangüle ve nekroze durumlarda hayati tehlike söz konusu olabilir

Tedavi aşaması

Göbek Fıtıklarının (Umblikal Herni) tedavi yöntemi cerrahi girişimdir. Bunun için bir çok cerrahi yöntem mevcuttur. Tedavi hakkında detaylı bilgi için Tıklayın

Umbilikal herni için yapılan ameliyatlar bayıltılarak (Genel anestezi GA), belden uyuşturularak (Spinal anestezi) veya bölgesel (Lokal anestezi LA) anestezi ile uygulanabilir. Şehir içinden gelen hastalar aynı gün evine dönebilirken, şehir dışı veya yurtdışından gelecek olan hastalar bir gün hastanede yattıktan sonra ertesi gün taburcu edilir.

Hasta ameliyat masasına sırtüstü (supine) yattıktan sonra karın bölgesi antiseptik solüsyonlarla temizlenir ve steril örtülerle örtülür. Daha sonra göbek deliğinin altından veya üstünden yapılan kesi ile ameliyat gerçekleştirilir. Ameliyat esnasında fıtık kesesi alınır veya karın içerisine tekrar yerleştirilir, ayrıca bölgede yapışıklık varsa çözülür. Çapı büyük olmayan defektlerde karın duvarı fasyasından otogreft şekilde Mayo Onarımı uygulanabilir. Çapı 4-5 cm ve üzerindeki fasya defektlerinde bölgeye yama (mesh) yerleştirilebilir. Daha sonra göbek deliği (umbilikus, umblikus) onarılır (umbilikoplasti, umblikoplasti). Bu ameliyatın ortalama süresi 30 dakikadır. Bazı komplike durumlarda ve ileri derece obstrüksiyon, inkarserasyon ve strangülasyon vakalarında ameliyat süresi uzayabilir.

Yeni doğan bebeklerde göbek fıtığı kendiliğinden kapanabilir bu nedenden dolayı doğumdan sonra 3-4 yıl beklemekte yarar vardır.

Tedavi Sonrası

Umbilikal herni ameliyatından sonra hastalarıma genelde bazı tavsiyelerde bulunurum:

  • Pansuman. Yara bölgesinin temiz tutulması, pansumanların zamanında yapılması (tercihen 5 ve 10. günlerde). Ameliyat yarasının iltihaplanmaması için pansumanlarım temiz ve sağlıklı bir ortamda yapılması önemlidir.
  • Dikişler. Çoğu zaman emilen türde dikişler uygulanır ve ameliyattan sonra alınmasına gerek kalmaz (bkz emilen dikişler). Ancak, bazı hastalarda örneğin çok yaşlı veya şeker hastalığı durumunda emilmeyen dikişler atılabilir. Bu dikişler yara iyileşme süresine göre 10-12 gün içerisinde alınabilir.
  • İlaçlar. Ameliyat sonrası verilen ilaçların (ağrı kesici, antibiyotik, sindirim düzenleyici, vb.) düzenli ve reçetede yazıldığı gibi kullanılmasına son derece dikkat edilmesi. Verilen ilaçlar haricinde başka ilaçların kullanılmaması.
  • Diyet. ameliyattan sonra ilk 2-3 gün kabızlık yapmayacak şekilde gıdaların az miktarda ve tercihen sulu gıdaların tüketilmesi.
  • Su. Bol miktarda su içilmesi (Günlük 1.5-2 L)
  • Spor. Düzenli yürüyüş yapılması. En az bir aya kadar aşırı sportif aktivitelerden uzak durulması. Ameliyat bçlgesinin dışarıdan gelebilecek darbelerden veya sürtünmelerden korunması.
  • Ağır kaldırma. Ameliyattan sonra en az 6-8 hafta ağır kaldırılmaması uygundur. bu süre içerisinde ağır kaldırıldığında ameliyat dikişleri zarar görebilir.
  • Karın Korsesi. En az iki ay süreyle karın korsesinin kullanılması uygundur. Bazı hastalarda daha uzun süreler gerekebilir (örneğin nüks veya obezite durumlarında, şeker hastalığı varlığında). Karın korsesinin gerektiğinden fazla bir süre kullanmak da sakıncalıdır ve karın kaslarının dumura uğramasına (atrofi) neden olabilir.
  • Gebelik düşünen bayan hastalarda en az 3 ay beklenmesinde yarar vardır.

S.S.S. – Sıkça Sorulan Sorular

Birçok hasta tarafından, gerek internet üzerinden gerekse muayene esnasında bazı ortak sorular sorulur. Bu sorulara verdiğim yanıtları bu şekilde özetleyebilirim:

Göbek Düşmesi veya kayması diye bir şey var mı?
Göbek düşmesi halk arasında kullanılan bir ifadedir ve tıp literatürlerinde böyle bir term yoktur.

Göbekte Su kesesi nedir?
Göbekte su kesesi tabiri herni kesesi anlamına gelir. Kese üç kısımdan oluşur: ağız, boyun ve gövde. Ağız ve boyun kısımları dar olan keselerde boğulma riski daha yüksektir. Cerrahi müdahale esnasında büyük herni keseleri çıkartılır, küçük keseler ise tekrar karın boşluğuna yerleştirilir.

Ben bir teyzeye göründüm ve “Göbeğin yer etmiş” dedi !?
Yaşlı nine ve teyzeler tarafından kullanılan “Göbeğin yer etmiş tabiri herni kesesinin sıkışmış olması anlamına gelir.

Safra kesesi ameliyatından sonra göbek fıtığı olur mu?
Günümüzde Safra kesesi taşları için artık kapalı safra ameliyatı (Laparoskopik Kolesistektomi) altın standart haline gelmiştir. Bu ameliyatlarda karın içerisine bazı aletlerin girilmesi için (örneğin endokamera, endo-dissektör, vb) karın duvarında birkaç adet delik açılır ve port yardımıyla bu aletlerle ameliyat yapılır. Standart olarak 4 delik açılır 2 tanesi 10mm ve 2 tanesi 5mm. Bazen Göbek çukurunda bulunan 10mm’lik deliklerdeki fasya defekti ameliyattan sonra zamanla genişler ve fıtıklaşmaya neden olabilir. Buna halk dilinde Göbek Fıtığı denir ama gerek tıbbi adı Port-yeri İnsizyonel hernidir çünkü kendiliğinden oluşan bir fıtık değildir.

Göbeğe bastırıldığında başka yerlerde atması neden olur?
Bilimsel olarak böyle bir durum yoktur. Özellikle zayıf insanlarda göbek kısmına bastırıldığında şah damar (abddominal aort ) atımları hissedilebilir. Bu normal bir durumdur. Umbilikal herniden kaynaklanan ağrılar bu bölgeye yakın olduğundan dolayı halk arasında yanlışlıkla bu ağrıların atımlarla ilgili olduğu düşüncesi yaygındır.

Göbek fıtığı (Göbek Düşmesi) Gebeliğe engel mi?
Göbek fıtığı gebeliğe engel değildir. Bu konuda bilimsel bir çalışma yoktur.

Göbek düşmesine ne iyi gelir?
Bu soruya verilecek en iyi cevap “doktora gitmek iyi gelir”.

Göbek düşmesi cinselliği etkiler mi?
Cinsel ilişki esnasında karın ve kasık kaslarında istem dışı kasılmalar olur. Bu kasılmaların sonucu karın içi basın artışı yaşanabilir. Bu nedenden dolayı umbilikal herni kesesi fasya defektinden dışa doğru çıkarak ağrılara neden olabilir. Bu ağrılar cinsel performansı düşürdüğü gibi, geçici ereksiyon kaybına ve erken boşalmaya neden olabilir.

Göbek kaçması ishal yaparmı?
Bazı durumlarda umbilikal herni kesesinin içerisinde barsakların bir kısmı sıkışır ve aşırı intestinal peristaltizme neden olur (inkarsere veya stangüle herni) . Bu durumlarda ishal ve karında şişkinlik görülür.

Göbek Düşmesi için masaj veya bardak çekme gibi işlemleri riskli mi?
Halk arasında Göbek Düşmesi olarak tabir edilen durum için birçok geleneksel uygulama mevcuttur. Bunların arasında göbeğe bardak vurma veya çekme, masaj, göbeğe bastırmak veya soğan patates gibi çeşitli nesneler bağlamak. Bütün bunların tıbbi olarak faydası yoktur. Ayrıca göbek ağrısı için uygulanan Koca karı yöntemleri zararlı olabilir ve bazen karın için organlara ve bağırsaklara ciddi zararlar verebilir. Karın veya göbek ağrınız varsa önce doktora muayene olun!

Göbek Düşmesi’nin tanı ve tedavi yöntemi var mı?
Göbek Düşmesi veya Göbek Kayması bir hastalık değildir, birkaç şikayetin halk dilindeki ortak anlatımıdır. Dolayısıyla konu deneyimli bir hekimin yaptığı fiziki muayene sonucu ortaya çıkan hastalık tedavi edilebilir. Örneğin umbilikal herni tespit edildiğinde cerrahi müdahale yapılır, göbekte iltihap tespit edildiğinde de ilaç tedavisi başlanır.

Göbek Fıtığı (Göbek Düşmesi veya Kayması) için hangi doktora gidilir?
Öncelikle Göbek kısmında başlayan şikayetler için acil hekimi, aile hekime veya pratisyen bir hekime muayene olunabilir. Hastaneye başvurulduğunda ise iç hastalıkları, gastroenteroloji veya genel cerrahi bölümlerine muayene olunabilir. Muayene ve tetkik neticesinde Göbek Fıtığı (Göbek düşmesi veya kayması) tespit edilirse Genel Cerrahi bölümüne sevk edilir.

Göbek düşmesi ameliyatı nasıl oluyor?
Kısacası, tıpta “Göbek Düşmesi” diye bir şey olmadığı için bu durum için özel bir ameliyat diye bir şey yoktur. Ancak, muayene esnasında bir hastalık tespit edilirse onun için ameliyat yapılabilir. Örneğin yukarıda bahsettiğim gibi Umbilikal herni için herniyoplasti yapılır.

Umblikal herni (Göbek Düşmesi) onarımı videosu izle >> https://www.youtube.com/watch?v=zc5tSSel_40

Göbek fıtığı ameliyatı olmazsam ne olur?
Herniler zamanla ilerleyen ve komplikasyona neden olan hastalıktır. Göbek Fıtığı ameliyat edilmediği takdirde ileride barsak boğulması ve çürümesine veya tıkanmasına neden olabilir.

Göbek fıtığı (Göbek Düşmesi) ingilizcesi nedir?
Göbekte oluşan fıtıkların ingilicesi Umbilikal Hernidir.

Op.Dr.Ertan BEYATLI tarafından yayınlandı

Genel Cerrahi Uzmanı, MD, PhD (Doktora), Avrupa Cerrahi Araştırmalar Derneği, Amerikan Akademik Cerrahi Derneği üyesidir → Hayat Hikayesi | İletişime geç

Sohbete katılın

20 yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. Imerhaba erhan hocam oglumda 2 yıldır geçmeyen karın agrısi kramp gaz var yaşi şuanda 16.bircok doktora gittik endoskopi kolonoskopbi oldu.herhangi birsey cïkmadi.depresyona ve ankisiyiteside bu karın agrilarindan sonra oldu ve busikayetler hala devam ediuor.zor durumdayız.antidepresan sakinlestiriciler ve agri kwsilerle biraz rahatlatmaya calisiuoruz.oglum hayattan sogumuş durumda.sinirleri cok bozuk bu agrilardan dolayi.ne yapAbiliriz

  2. Hocam ıyı günler,bendede göbek kaçması oldu dr gittik müthiş şekilde ishal ve ağrı var dr antıbıyotık ve emedur ve şase verdi 1 haftadır içtim hiç işe yaramadı ne yapmamı tavsiye,edersiniz bir bilgi verirmisiniz

  3. Merhabalar Ertan bey annemde son zamanlarda hiç geçmemekle beraber uzun yıllardır görünen halk arasında göbek kaçması dediğimiz rahatsızlık var. Son 1 -2 Aydır hiç doğrulamıyor . Ayağa kalkamıyor . Karında şişkinlik göbekteki damarlıların üste atmadı bundan dolayı tıkanıklık iştahsızlık ve İshal yapıyor . Bunun çözümüyle ilgili dönüş yaparsanız çok sevinirim iyi günler

  4. Merhaba, 6-7 mm kadar göbek fıtığı tespit edildi ultrasonda. 30 yaşındayım. Gebelik düşünüyorum. İlk gittiğim doktor elle muayneden sonra acil değil ama ameliyat olmalısın, dedi. 2.kez ultrason için gittiğim doktor 6-7 mm çok küçük, ameliyata gerek yok, gebe kalabilirsin, dedi. Gebelikte fıtıklaşma artabilir ve gebeyken ameliyata girmem gerekirse diye endişeleniyorum ve karar veremiyorum hangisinin doğru olduğuna. Şu aşamada ameliyat olmamak önceliğim elbette. Sizin öneriniz nedir?

    1. gebeliği 3-6 ay içerisinde düşünüyorsanız ameliyat olmamanız daha doğru bir karar olur. zira gebelik fıtık çapını arttırsa da boğulma riski nadiren yaşanır. Doğumdan 3 ay sonra ameliyat olmanız uygundur.

  5. selaymün aleyküm hocam benim aklım yetti yeteli bu göbek düşmesini çekiyorum gitmediğim ihtiyar heyeti kalmadı (koca kari) az bi su içsem ağrıdan duramıyorum acıksam ağrıdan duramıyorum ameliyatlık sa ben bıçak altına yatmaya raziyim ömür boyu çekeceğime bu ağrıyı

  6. selam hocam ben gaziantepte yasiyorum ve hastaligi 10 yildir cekiyorum burda yapmadigim bir sey kalmadi.hayattan sogumus gibiyim o kadar hazimliyim ama bedenim birsey yapmama engel gibi halsizlik surekli asiri gaz hele yemeklerden sonra.yani belirtilerini yazdiginiz her sey mevcut bu hastaliktan nasil kurtulabilirim yardimci olurmusunuz caresi ameliyatmi nerde gerceklesiyo

      1. yasim 31 8 yil once apandis ameliyati oldum 4 yil oncede yumurtalikta su bezesi vardi ondan ameliyat oldum.

          1. Hangi sehirdesiniz hocam bide ben burda tahlil ultrasyon filan hepsini yaptirdim bundan iki yil once temiz cikti o zamanlarda da vardi bu hastalik iki ay oncede karaciger yaglanma cikti ama karacigerin bu derecede sıkınti verecegini dusunmuyorum cunku ben kendim hissediyorum gobegimde sıkıntı oldugunu