Genel Anestezi Yan etkileri

Genel Anestezi Yan Etkileri

Genel anestezi ne zaman kullan─▒l─▒r ve g├╝venli midir?

Genel anestezi ├žok g├╝venlidir. Hastalar, ├Ânemli sa─čl─▒k sorunlar─▒ olsa bile, ciddi sorunlar olmadan genel anesteziyi tolere edebilir. Ancak herhangi bir ila├ž veya t─▒bbi i┼čleme kar┼č─▒ elbette baz─▒ yan etkiler ya┼čanabilir. ─░┼čte beklentiler..

K─▒sa s├╝reli yan etkiler

Genel anestezinin ├žo─ču yan etkisi ameliyat─▒n─▒zdan hemen sonra ortaya ├ž─▒kar ve uzun s├╝rmez. Ameliyat bitti─činde ve anestezi ila├žlar─▒ durdurulduktan sonra, ameliyat odas─▒nda veya iyile┼čme odas─▒nda yava┼č├ža uyan─▒rs─▒n─▒z. Muhtemelen kendinizi garip ve duygusal anlamda biraz kar─▒┼č─▒k hissedeceksiniz.

Ayr─▒ca, bu yayg─▒n yan etkilerden herhangi birini de hissedebilirsiniz:

  • Mide bulant─▒s─▒ ve kusma. Bu yayg─▒n yan etki genellikle i┼člemden hemen sonra ortaya ├ž─▒kar, ancak baz─▒ insanlar bir veya iki g├╝n boyunca hasta hissetmeye devam edebilir. Bulant─▒ ├Ânleyici ila├žlar yard─▒mc─▒ olabilir.
  • Kuru a─č─▒z. Uyand─▒─č─▒n─▒zda kendinizi kavrulmu┼č hissedebilirsiniz. ├çok fazla mide bulant─▒s─▒ olmad─▒─č─▒ s├╝rece, su yudumlamak a─č─▒z kurulu─čuna iyi gelebilir.
  • Bo─čaz a─čr─▒s─▒ veya ses k─▒s─▒kl─▒─č─▒. Ameliyat s─▒ras─▒nda nefes alman─▒za yard─▒mc─▒ olmak i├žin bo─čaz─▒n─▒za yerle┼čtirilen t├╝p (ent├╝basyon t├╝p├╝) ├ž─▒kar─▒ld─▒ktan sonra bo─čaz a─čr─▒s─▒na neden olabilir.
  • Titreme ve titreme. Genel anestezi s─▒ras─▒nda v├╝cut ─▒s─▒n─▒z─▒n d├╝┼čmesi yayg─▒nd─▒r. Doktorlar─▒n─▒z ve hem┼čireleriniz ameliyat s─▒ras─▒nda s─▒cakl─▒─č─▒n─▒z─▒n ├žok fazla d├╝┼čmedi─činden emin olacak, ancak titreyerek ve so─čuk hissederek uyanabilirsiniz. Titremeleriniz birka├ž dakika ila saatler s├╝rebilir.
  • Kar─▒┼č─▒kl─▒k ve bulan─▒k d├╝┼č├╝nme. Anesteziden ilk uyand─▒─č─▒n─▒zda, kar─▒┼č─▒k, uykulu ve sisli hissedebilirsiniz. Bu genellikle sadece birka├ž saat s├╝rer, ancak baz─▒ insanlar i├žin – ├Âzellikle ya┼čl─▒ yeti┼čkinler – kar─▒┼č─▒kl─▒k g├╝nler veya haftalar s├╝rebilir.
  • Kas a─čr─▒lar─▒. Ameliyat s─▒ras─▒nda kaslar─▒n─▒z─▒ gev┼četmek i├žin kullan─▒lan ila├žlar (antispazmodik) daha sonra kas a─čr─▒s─▒na (Miyalji) neden olabilir.
  • Ka┼č─▒nt─▒. Operasyon s─▒ras─▒nda veya sonras─▒nda narkotik (opioid) ila├žlar kullan─▒l─▒rsa ka┼č─▒nt─▒ g├Âr├╝lebilir. Bu durum, bu ila├ž s─▒n─▒f─▒n─▒n ortak bir yan etkisidir.
  • Mesane sorunlar─▒. Genel anesteziden sonra k─▒sa bir s├╝re idrara ├ž─▒kmakta g├╝├žl├╝k ├žekebilirsiniz (├╝riner retansiyon). Bu durum mesane kaslar─▒n─▒n hareketsizli─čine ba─čl─▒d─▒r. Uzun s├╝re devam eden idrar sorunlar─▒nda ge├žici s├╝reyle idrar sondas─▒ (foley kateter) tak─▒labilir.
  • Ba┼č d├Ânmesi. ─░lk aya─ča kalkt─▒─č─▒n─▒zda ba┼č─▒n─▒z d├Ânebilir. Dolay─▒s─▒yla ├Ânce bir s├╝re yatakta oturur vaziyette olman─▒z uygundur. Bol miktarda s─▒v─▒ i├žmek kendinizi daha iyi hissetmenize yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

Uzun vadeli yan etkiler

├ço─ču insan uzun s├╝reli yan etki ya┼čamaz. Bununla birlikte, ya┼čl─▒ hastalar─▒n birka├ž g├╝nden fazla s├╝ren yan etkiler ya┼čama olas─▒l─▒─č─▒ daha y├╝ksektir.

Bu durum ┼čunlar─▒ i├žerebilir:

  • Ameliyat sonras─▒ deliryum. Baz─▒ insanlar ameliyattan sonra kafalar─▒ kar─▒┼čabilir, y├Ân├╝n├╝ kar─▒┼čt─▒rabilir veya baz─▒ ┼čeyleri hat─▒rlamakta g├╝├žl├╝k ├žekebilir. Bu y├Ânelim bozuklu─ču gelip gidebilir, ancak genellikle yakla┼č─▒k bir hafta sonra ge├žer.
  • Postoperatif bili┼čsel i┼člev bozuklu─ču (Postoperative cognitive dysfunction POCD). Baz─▒ insanlar ameliyattan sonra devam eden haf─▒za problemleri veya di─čer bili┼čsel bozukluklar ya┼čayabilir. Ancak bunun anestezinin bir sonucu olmas─▒ pek olas─▒ de─čildir. Ameliyat─▒n kendisinin bir sonucu gibi g├Âr├╝n├╝yor.

Baz─▒ ara┼čt─▒rmalar, 60 ya┼č─▒n ├╝zerindeki ki┼čilerin POCD geli┼čtirme olas─▒l─▒─č─▒n─▒n daha y├╝ksek olabilece─čini g├Âstermektedir. Ayr─▒ca, a┼ča─č─▒daki durumlarda POCD geli┼čtirme olas─▒l─▒─č─▒n─▒z daha y├╝ksek olabilir:

  • fel├ž ge├žirdi
  • kalp hastal─▒─č─▒
  • akci─čer hastal─▒─č─▒
  • Alzheimer hastal─▒─č─▒
  • Parkinson hastal─▒─č─▒

Risk Fakt├Ârleri

├ço─čunlukla, genel anestezi ├žok g├╝venlidir. Sizi riske atan cerrahi prosed├╝r├╝n kendisidir. Ancak ya┼čl─▒lar ve uzun prosed├╝rleri olanlar en ├žok yan etki ve k├Ât├╝ sonu├žlar riski alt─▒ndad─▒r.

A┼ča─č─▒daki durumlardan herhangi birine sahipseniz, doktorunuza s├Âyledi─činizden emin olun ├ž├╝nk├╝ bu durumlar ameliyat s─▒ras─▒nda ve sonras─▒nda ne kadar iyi olaca─č─▒n─▒z─▒ etkileyebilir:

  • anesteziye kar┼č─▒ ters tepkiler (advers reaksiyon) ├Âyk├╝s├╝
  • uyku apnesi
  • Sara, epilepsi n├Âbetleri
  • ┼či┼čmanl─▒k
  • y├╝ksek tansiyon HT
  • diyabet DM
  • kalp hastal─▒─č─▒ KV
  • akci─čer hastal─▒─č─▒ KOAH
  • b├Âbrek hastal─▒─č─▒ ABY KBY
  • ila├ž alerjileri
  • Ayr─▒ca: Sigara, alkol ve kullan kan suland─▒r─▒c─▒ (antikoagulan) ve inceltici ila├žlar ├Ârne─čin: Aspirin, coraspin, ecopirin, Klopidogrel (Plavix), Dipiridamol (Persantine), Tiklopidin (Ticlid)

Ameliyat s─▒ras─▒nda uyanmak m├╝mk├╝n m├╝?

Ameliyat S─▒ras─▒nda Uyanmak - Genel Anestezi

├çok nadiren, insanlar ameliyat s─▒ras─▒nda neler oldu─čunun fark─▒nda olabilirler. Baz─▒ uzmanlar her 1000 ki┼čiden 1’inin bilincini geri kazand─▒─č─▒n─▒, ancak konu┼čamad─▒─č─▒ veya k─▒p─▒rdamad─▒─č─▒ i├žin doktorlar─▒ harekete ge├žirmedi─či tahmin ediliyor. Di─čer kaynaklar, 15.000’den 1’i veya 23.000’den 1’i kadar seyrek olarak daha nadir oldu─čunu bildiriyor.

Bu durum ya┼čand─▒─č─▒nda, ki┼či genellikle herhangi bir ac─▒ hissetmez. Bununla birlikte, operatif fark─▒ndal─▒k ├žok ├╝z├╝c├╝ olabilir ve travma sonras─▒ stres bozuklu─čuna benzer ┼čekilde uzun s├╝reli psikolojik sorunlara neden olabilir.

Genel anestezi alt─▒nda operatif fark─▒ndal─▒k ya┼čarsan─▒z, deneyiminiz hakk─▒nda bir terapist veya dan─▒┼čmanla konu┼čman─▒n faydal─▒ oldu─čunu g├Ârebilirsiniz.

Genel anestezi neden daha fazla tercih ediliyor?

Ameliyata ihtiyac─▒n─▒z varsa, muhtemelen neler oldu─čunu hissetmek istemezsiniz. Hastalar─▒n ├╝nl├╝ bir c├╝mlesi vard─▒r:

Hocam hi├žbir ┼čey g├Ârmek veya duymak istemiyorum. Beni bay─▒lt─▒n hocam..

Ameliyat t├╝r├╝ne ba─čl─▒ olarak, bu ├že┼čitli yollarla ger├žekle┼čtirilebilir.

Ameliyatla ilgili a┼ča─č─▒daki fakt├Ârler varsa, doktorunuz size muhtemelen genel anestezi ├Ânerecektir:

  • Uzun zaman s├╝recekse
  • kan kayb─▒na neden olacaksa
  • nefes alman─▒z─▒ etkileyecekse

Genel anestezi esasen bir bay─▒lma t├╝r├╝d├╝r(t─▒bbi olarak ind├╝klenen bir komad─▒r). Doktorunuz sizi bilin├žsiz hale getirmek i├žin ila├ž uygular, b├Âylece ameliyat s─▒ras─▒nda hareket etmeyecek veya hissetmeyeceksiniz.

Di─čer prosed├╝rler a┼ča─č─▒dakilerle yap─▒labilir:

  • lokal anestezi, elinize diki┼č at─▒ld─▒─č─▒ zaman
  • sedasyon, endoskopi veya kolonoskopi yapt─▒rd─▒─č─▒n─▒z zaman
  • b├Âlgesel anestezi, do─čumda epidural anstezi gibi

Endi┼čelenmeyin. ─░┼čleminizi planlarken doktorunuz bireysel se├ženeklerinizde size yol g├Âsterecektir. Neyin kullan─▒laca─č─▒ ve nedeniyle ilgili sorular─▒n─▒z─▒ yan─▒tlayacakt─▒r.

Son olarak..

T├╝m sa─čl─▒k bilgileriniz hakk─▒nda doktorlar─▒n─▒zla a├ž─▒k├ža konu┼čman─▒z ├Ânemlidir. Anestezi uzman─▒n─▒z bak─▒m─▒n─▒z─▒ g├╝venle y├Ânetebilir ve yan etkilerinizi tedavi edebilir.

─░┼člemden ├Ânce cerrah─▒n─▒z ve anestezi uzman─▒n─▒zla konu┼čtu─čunuzda, endi┼čeleriniz ve beklentileriniz hakk─▒nda onlarla konu┼čtu─čunuzdan emin olun. Ayr─▒ca ┼čunlar─▒ da konu┼čmal─▒s─▒n─▒z:

  • ├Ânceki anestezi deneyimi
  • sa─čl─▒k ko┼čullar─▒
  • ila├ž, sigara, alkol veya uyu┼čturucu kullan─▒m─▒

Ne yiyebilece─činiz, yiyemeyece─činiz ve alman─▒z gereken veya almaman─▒z gereken ila├žlar da dahil olmak ├╝zere t├╝m yaz─▒l─▒ talimatlar─▒n─▒za uydu─čunuzdan emin olun. Bu talimatlar─▒ takip etmek, genel anestezinin baz─▒ yan etkilerini en aza indirmeye yard─▒mc─▒ olabilir. (Yararlanan kaynak: healthline)