Takip edin   

Apandiks, kalın bağırsak ve ince bağırsağın karşılaştığı noktanın hemen yanında parmak şeklinde bir yapıdır ve karnın sağ alt köşesinde yer alır.

Apandiks (Apandis, vermiform appendix) Nedir ?

Apandisit, kalın barsağın başlangıcında (Çekum) bulunan körbarsağın (apandix) iltihaplanmasıdır. Yani apandiksin iltihabına apandisit denir. Aslında apandisitin gerçek yazılışı APENDİSİT’ tir.

iltihaplı apandiks - apandisit

İnsan anatomisinde apandis (vermiform appendix), çekuma bağlı, ucu kapalı tüptü (körbarsak). Embriyolojik olarak çekumden gelişir. Latince “vermiform” kelimesi “solucanımsı görünen” anlamına gelir. Çekum karın boşluğundaki ilk kese türü yapıdır.

Apandiks, kalın bağırsak ve ince bağırsağın karşılaştığı noktanın hemen yanında kese şeklinde bir yapıdır ve karnın sağ alt köşesinde yer alır. Apandiks, insan türünde sindirim organı olarak bir işlev görmemektedir ve evrimsel süreçte yavaş yavaş yok olduğu düşünülmektedir. Bununla birlikte apandisin zengin kan damarları ve özel histolojik yapısından dolayı körelmiş bir organ olarak kabul edilemeyeceği de iddia edilir.

Apandisit Sebepleri Nelerdir ?

Apandisitin nedeni henüz kesin olarak tespit edilmemekle birlikte körbarsağın tıkanmasına neden olan gıda parçacıkları (fecalith – fekalit – feocoloid) ve bölgede bulunan lenf nodlarının büyümesi (lenfadenit veya lenf hiperplazisi) sonucunda geliştiği düşünülmektedir.

Apandisitin Belirtileri ve Tanı Aşaması

Apandisit en geniş belirti yelpazesi gösteren hastalıklardan birisidir. Çoğu zaman tanı klinik şüphe üzerine konulur çünkü hastalığın başlangıcında hastanın genel şikayetleri mevcut olup (bulantı, karın ağrısı, iştahsızlık, kusma, halsizlik) muayene bulguları çok farklılık gösterebilir.

Apendiks, karın bölgesinin sağ alt kısmında bulunur.
Apendiks, karın bölgesinin sağ alt kısmında bulunur.

Tipik bir apandisit hastalığında hastada bu şikayetler görülebilir:

Mide bölgesinde veya göbek çevresinde başlayan ve birkaç saat içerisinde karnın tamamına yayılan ve buna takiben birkaç saat içerisinde karnın sağ alt bölgesine yerleşen bir ağrı. Bununla birlikte iştahsızlık, bulantı (nadiren kusma) ve ağrıdan dolayı hareketsizlik.

Hasta muayene edildiğinde ise karnın sağ alt bölgesine lokal hassasiyet, defans, rovsing bulgusu ve rebound tespit edilebilir.

Situs inversus durumlarında vücuttaki bütün organlar yer değiştirir. Mesela kalp sağda olur. Bu durumlarda apendikste sağ da değil sol alt karın kısmında bulunur.

Yapılan son çalışmalar tanı koyma aşamasında ağrı, iştahsızlık ve rebound en değerli bulgular olarak nitelendirilmiştir.

Karın Ultrasonunda apandiksin şişmesi, lümenin daralması ve etrafında serbest sıvı görülmesi, bununla birlikte kan testinde beyaz kürler (WBC) seviyesinin yükselmesi destekleyici bulgulardır.

Ağrı + iştahsızlık + rebound + USG + WBC

Ancak bütün bu verilere rağmen apandisitin tanısı yine de cerrahın klinik deneyimine bağlı olarak konulur ve zaman kaybedilmeden tedavi aşamasına geçilir. Örneğin bazı ileri ve delinmiş (perfore) apandisit durumlarında bile bütün testler normal çıkabilir.

Apandisitin Tedavisi Nedir ?

Tedavisi cerrahidir (apendektomi =appendectomy). Yani iltihaplı körbarsağın kesilerek çıkartılmasıdır. İlaçla yapılan tedavi, antibiyotiklerin kullanılması, hastalığın iyileşmesini sağlamaz. Apandiks, antibiyotiğin zor ulaşabileceği bir yerdedir.

Apandisit ameliyatından kareler..

Apandisit Ameliyatı ne kadar sürer?

Apandiksin sadece iltihaplı olduğu durumlarda ortalama ameliyat süresi 20-40 dakikadır. Komplikasyon (patlamış apandisit, ödemli flegmone veya blastrone apandisit) durumlarında ise bu süre bazen 2-3 saat kadar uzayabilir.

Peki Apandisit Tedavi Edilmezse Ne Olur ?

Başlangıcta apandisitin (Akut Apandisit) tedavisi çok kolaydır. Genel anestezi altında (bayıltılarak) yaklaşık 20 dakikalık bir operasyonla iltihaplı körbarsak çıkartılır, hasta ertesi gün taburcu edilir ve ilk haftanın sonunda dikişler alınır. Emilen dikiş türleri ise alınmasına gerek yok (bkz: Ameliyat Dikişleri Ne Zaman alınır?)

Ancak tedavi uygulanmadığı durumlarda iltihaplanma devam eder ve bölgede ödem ve nekrotik doku oluşur (plastrone veya flegmone apandisit) buna müteakip olarak körbarsakta delinme (perfore apandisit) oluşabilir ve barsak içeriği karın boşluğuna yayılması ile birlikte (septik apandisit) çok tehlikeli ve ölümcül sonuçlara yol açabilir. Geciken vakalarda ameliyat sonrası komplikasyon, morbidite ve mortalite oranı yüksektir.

Perfore Apandisit
Perfore Akut Apandisit ameliyatından bir kare – Ertan BEYATLI, MD, Çankırı/2014
Fotoğrafta Apandiksin ucuna doğru perforasyon (delinme, patlama) bölgesi görülmektedir (siyah-beyaz bölge)

Apandisit ile benzer bazı hastalıklar (Ayırıcı Tanı)

Cerrah, Apandisit tanısı koyarken bu hastalıklarıda aklında bulundurur:

  • Mezenterik lenf adenit (özellikle çocuklarda)
  • Over kisti rüptürü veya dış gebelik (bayanlarda)
  • Kolelitiyazis (safra kesesi taşı)
  • Nefrolitiyazis (böbrek taşı)
  • Meckle divertikülü
  • İleit
  • Peritonit
  • Ailevi Akdeniz ateşi (FMF hastalığı)
  • Bağırsak iltihabı (gastroenterit, Yersiniozis)
  • Crohn hastalığı
  • İdrar yolu iltihabı (İYE)
  • Rektus kasında kanama (hematom)

Op.Dr.Ertan BEYATLI tarafından yayınlandı

Genel Cerrahi Uzmanı, MD, PhD (Doktora), Avrupa Cerrahi Araştırmalar Derneği, Amerikan Akademik Cerrahi Derneği üyesidir → Hayat Hikayesi | İletişime geç

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir