Osteoklast ve osteoblast

Kemik Erimesi neden olur?

Kemik erimesi nedir?

Kemiklerin k─▒r─▒lgan oldu─ču durumdur. Latincesi Osteoporoz dur. Bunun anlam─▒ da ‘g├Âzenekli kemikler‘ dir. – Genelde bilek, omurga ve kal├žada g├Âr├╝l├╝r. Bu hastal─▒─č─▒n ├Ânkenmesi tedavisinden daha ├Ânemlidir.

Kemik erimesi nas─▒l olu┼čur?

Kemikler ├╝zerinde s├╝rekli olarak iki t├╝r h├╝cre ├žal─▒┼č─▒r. Kemi─či par├žalayan (Osteoklastlar) ve yap─▒┼čt─▒ran (Osteoblastlar) h├╝creler. Her d├Âng├╝ normalde 200 g├╝n s├╝rer. Hormonlar, egzersiz, g─▒da (D vitamini ve kalsiyum) gibi bir├žok fakt├Âr bu kemik de─či┼čtirme s├╝recini etkiler. Bu denge bozuldu─čunda kemik erimesi ba┼člar.

Osteoklast ve osteoblast
Osteoklast, osteoblast ve osteoporoz aras─▒ndaki ili┼čki

Kimler risk alt─▒nda?

Herkes 35 ya┼č─▒ndan sonra kemik yo─čunlu─čunu kaybetmeye ba┼člar. Bu ya┼članman─▒n normal bir par├žas─▒d─▒r. Ancak menopoz sonras─▒ ya┼čl─▒ kad─▒nlarda, ├Âstrojen hormonu d├╝┼č├╝┼č├╝nden dolay─▒ bu durum daha yayg─▒nd─▒r. Menopozdan sonra kemik 5-10 y─▒l i├žinde daha h─▒zl─▒ bir ┼čekilde kaybedilebilir.

Riski arrt─▒ran baz─▒ sebepler ┼č├Âyledir:

  • Ailede kemik erimesi ├Âyk├╝s├╝
  • Erken menopoz
  • Steroid tedavisi
  • Anoreksiya nevroza
  • D├╝┼č├╝k v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒
  • K├Ât├╝ beslenme, Sigara i├žme, A┼č─▒r─▒ alkol al─▒m─▒
  • Hareketsizlik veya egzersiz eksikli─či
  • Uzun s├╝reli tedavi edilmemi┼č hipertiroidizm
  • Uzun s├╝reli a┼č─▒r─▒ tedavi g├Ârm├╝┼č hipotiroidi
  • Romatoid artrit, ├ž├Âlyak hastal─▒─č─▒ ve primer hiperparatiroidizm gibi di─čer hastal─▒kla

Tiroid hastal─▒─č─▒ ile osteoporoz aras─▒ndaki ba─člant─▒ nedir?

├çok fazla tiroid hormonu (yani, T4 tiroksin, Hipertiroidizm) kemi─čin kaybolma h─▒z─▒n─▒ h─▒zland─▒r─▒r. Az ├žal─▒┼čan tiroid (hipotiroidizm), kendi ba┼č─▒na osteoporoz i├žin bir risk fakt├Âr├╝ de─čildir, ancak ila├žlarla a┼č─▒r─▒ tedavi uygulan─▒rsa kemik erimesi geli┼čebilir. Dolay─▒s─▒yla y─▒lda en az bir kez d├╝zenli kan testleri yap─▒lmal─▒d─▒r.

Kemik erimesini ├Ânlemek

  • Kalsiyum bak─▒m─▒ndan zengin besinler
  • normal D vitamini seviyelerini korumak
  • sigara, alkoll├╝ azaltmak veya uzak durmak
  • d├╝zenli egzersiz, Tempolu ko┼čmak (Jogging)

Hangi besinler kalsiyum ve D vitamini i├žerir?

G├╝nl├╝k 700 mg kalsiyuma ihtiyac─▒m─▒z vard─▒r. Kalsiyum en kolay s├╝t, peynir ve yo─čurt gibi (tercihen az ya─čl─▒) s├╝t ├╝r├╝nlerinden elde edilir. Bir bardak ya─čs─▒z s├╝t, 880 mg kalsiyum i├žerir.

S├╝t ├╝r├╝nlerini be─čenmiyorsan─▒z veya t├╝ketemiyorsan─▒z, baz─▒ bal─▒k t├╝rleri ve bamya ve tere gibi ye┼čil sebzeler iyi bir kalsiyum kayna─č─▒d─▒r. Somon, alabal─▒k, uskumru, ringa bal─▒─č─▒ (kippers dahil) ve taze ton bal─▒─č─▒ gibi ya─čl─▒ bal─▒klar D vitamini i├žerir.

Diyetinizde ve / veya kemik yo─čunlu─čunuzda yeterli kalsiyum veya D vitamini olmasa osteoporoz i├žin ba┼čka bir ila├ž kullan─▒yor olsan─▒z bile azal─▒r o zaman doktorunuzla kalsiyum ve D vitamini takviyesi alma hakk─▒nda konu┼čmal─▒s─▒n─▒z.

Kaynak: Ulusal Osteoporoz Derne─či (NOS) www.nos.org.uk