Topuk Dikeni için Tedavi Seçenekleri

Topuk dikeni topuğun alt kısmında oluşan ve yüksek oranda kalsiyum içeren kemik uzantısıdır. Ayak röntgen grafisinde (X-ray) adeta büyük bir dikeni andıran görüntüden dolayı da “Topuk Dikeni” olarak bilinir.

Latincede Calcaneal Spur, Kalkaneal Spur, Calcaneal Epin denir. Bazen bu durum röntgende görülmez ve “Topuk Dikeni Sendromu” olarak adlandırılır.

topuk dikeni
topuk dikeni

Topuk dikenleri çoğu zaman ağrısız sızısız olsa da bazen çok ciddi ve dayanılamaz ağrılara neden olabilir. Bu ağrıların nedeni aslında topuk dikenine eşlik eden ve topuk kemiğini (heel) ayak tabanına bağlayan zarın ve bağdokusunun iltihaplanmasından kaynaklanır (plantar fasciitis)

 

Tedavide ayak egzersizleri, özel ortotik tabanlık ve topukluklar, anti-inflamatuvar ilaçlar ve kortizon (steroid) iğne enjeksiyonu yer alır. Bu uygulamalara rağmen devam eden topuk dikeni için cerrahi müdahale düşünülebilir.

Topuk dikeni Sebepleri

Kalsiyumun topuk kemiği üzerinde tortu ve katmanlar halinde birikimi ve topuk dikeni şeklinde kemiksi uzantı oluşturması uzun zaman gerektirir, çoğu zaman yıllar bazen de aylar. Topuk dikeninin oluşmasında rol oynayan faktörler arasında ise:

  • ayak kasları ve ligemantlerin zorlanması,
  • ayak tabanı bağdokusunun gerilmesi (plantar fascia),
  • topuk kemiğini saran örtünün (memberan) tekrarlayan yırtılması

Topuk dikeni durumu sıklıkla spor yapanlar ve atletlerde görülür özellikle koşu ve atlama aktivitelerin yoğun olduğu türlerinde.

Topuk Dikeni için Risk Faktörler

Topuk dikeni oluşumunu tetikleyen faktörlerden uzak durarak bu durumu korunmak mümkündür. Tespit edilen ana faktörler ise: (Topuk Dikeni Nasıl önlenir – korunma)

  • Yürüyüş bozuklukları
  • Sert zeminlerde koşmak, yürümek, atlamak, zıplama
  • dar veya kötü oturan ve özellikle yetersiz kemer desteği olan ayakkabıları
  • aşırı kilo ve obezite
  • Yaşlılık ile birlikte ayak tabanı bağdokusu esnekliğinin azalması ve koruyuc yağ tampon tabakasının incelmesi
  • Şeker Hastalığı (Diyabet)
  • Uzun süre ayakta durmak
  • sık sık ve kısa süreli yaşanan fiziki aktiviteler
  • Düz taban (düz ayak), yüksek ayak kemeri
topuk dikeni Sebepleri
topuk dikeni Sebepleri

Topuk Dikeni Belirtileri

Topuk Dikenleri genelde ağrısızdır. Dikene bağlı bölgede oluşan yumuşak doku iltihabı ve bağdokusunda tekrarlayan yırtılma ve gerilmeye bağlı ara ara kronik ve giderek artış gösteren ağrılar oluşabilir. Bu ağrılar genelde sabahların erken saatinde hatta ilk yataktan kalkıp ayak üstüne durulduğında hissedilir. Bu durumu yaşayanlar topuk kısmına adeta bir bıçak veya çivi saplanır gibi bir ağrı olduğunu anlatır. Günün ilerleyen saatlerinde bu ağrılar hafifler ve tatsız tarifi zor müphem bir sızı devam eder.   İlerleyen vakalarda ise yürüme bozukluğuna bile neden olabilecek ağrılar meydana gelebilir.

Topuk Dikeni için Tedavi Seçenekleri

Cerrahi olmayan (medikal) Tedavi Yöntemleri

Topuk Dikenine bağlı ağrılar için istirahat ve ayakları dinlendirmek iyi bir çözüm olmayabilir. Çünkü genelde ağrılar yürüyüş yaptıkça azalır. Dolayısıyla tempolu ve düzenli yürüyüş önerilir. Uzun süreli yürümek ve/veya yürümemek şikayetleri tetikleyebilir. Bir aydan daha fazla devam eden topuk dikeni şikayetleri için bazı konzervatif yöntemler uygulanabilir. Örneğin:

  • Ayak için esneme egzersizleri
  • Ortotik, ortopedik ayakkabıları
  • Stresli kasları ve tendonları dinlendirmek için bantlama veya çemberleme
  • ayakkabı içine yerleştirilen silikon tabanlık, topukluk ve diğer protezler
  • Fizik tedavi uygulamaları
topuk dikeni silikon topukluk
topuk dikeni silikon topukluk

Ağrıları ve bölgede oluşan inflamatuvar olayları azaltmak için bazı anti-inflamatuvar ilaçlar kullanılabilir örneğin asitamenofen, ibuprofen, naproksen, vb. Bazı hastalarda örneğin Biyomekanik dengesizliklerde fonksiyonel ortotoksik cihazlar kullanılabilir.

Bu seçeneklere rağmen devam eden ağrılarda bölgedeki inflamasyonu azaltmak amacıyla lokal olarak topuk kısmına ve özellikle topuk dikeni hizasına kortizon (steroid) iğneleri uygulanabilir.

topuk dikeni kortizon enjeksiyonu
topuk dikeni kortizon enjeksiyonu

Topuk Dikeni için Cerrahi Müdahale Yöntemleri

Aslında hastaların %90 yukarıda anlattığımız medikal yöntemlerin etkili bir şekilde uygulanmasıyla bu durumdan kurtulabilir. Yani cerrahi operasyon sadece hastaların %10’unda gereklidir. Medikal tedaviye rağmen 9-12 ay kadar şikayetleri devam eden hastalarda ameliyat söz konusu olabilir. Cerrahi müdahaledeki prensipler şöyledir:

  • Ayak tabanının rahatlatılması (plantar fasianın serbestleştirilmesi)
  • Topuk dikeninin çıkartılması

Ameliyat öncesi adayların belirlenmesi için bazı testler yapılabilir. ameliyat sonrası istirahat, buz uygulaması, ayağın yükseltilmesi, gibi durumlara dikkat edilmelidir. Bazen belli bir süre özel bandajlar, ayakkabıları silicon topukluk kullanılabilir. Ameliyatla ilgili yaşanabilecek bazı komplikasyonlar meydana gelebilir, örneğin, sinirsel ağrı, enfeksiyon, skar oluşumu, dengesizlik, ayaklarda kramp, stres kırığı ve tendinitis.

whatsapp ile paylaş

DMCA 


Hakkında Op.Dr.Ertan BEYATLI

Genel Cerrahi Uzmanı, MD, PhD (Doktora), Avrupa Cerrahi Araştırmalar Derneği, Amerikan Akademik Cerrahi Derneği üyesidir | Hemen İletişime Geç →
"Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz."


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir