Categories
Genel

Otofaji bilimi sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒ art─▒rabilir mi?

Otofaji, v├╝cutta h├╝cresel d├╝zeyde meydana gelen ve baz─▒ hastal─▒klara yakalanma olas─▒l─▒─č─▒n─▒ azaltan ve ├Âmr├╝n├╝ uzatan do─čal bir yenileme (rejenerasyon) i┼člemidir.

Bu makalede az bilinen bir bilimsel ger├že─če de─činece─čim; kilo vermenin, daha gen├ž g├Âr├╝nmenin ve ya┼čam─▒ uzatman─▒n yeni ve do─čal yolu..

Otofaji, v├╝cutta h├╝cresel d├╝zeyde meydana gelen ve baz─▒ hastal─▒klara yakalanma olas─▒l─▒─č─▒n─▒ azaltan ve ├Âmr├╝n├╝ uzatan do─čal bir yenileme (rejenerasyon) i┼člemidir.

Otofaji ismi 1963 y─▒l─▒nda Bel├žikal─▒ biyokimyac─▒ Christian de Duve taraf─▒ndan ortaya at─▒lm─▒┼čt─▒r. 1990‘l─▒ y─▒llarda mayada otofaji ile ilgili genlerin tan─▒mlanmas─▒, ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒n otofajinin mekanizmalar─▒n─▒ belirlemesine olanak tan─▒r. 2016 y─▒l─▒nda, Japon bilim adam─▒ Yoshinori Ohsumi, otofaji mekanizmalar─▒ konusundaki ke┼čiflerinden dolay─▒ Nobel ├ľd├╝l├╝’n├╝ kazand─▒. Bunlar, Parkinson ve demans gibi hastal─▒klar─▒n daha iyi anla┼č─▒lmas─▒n─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.

Yoshinori Ohsumi, otofajide ke┼čiflerinden dolay─▒ Nobel ├ľd├╝l├╝'n├╝ kazand─▒
Yoshinori Ohsumi, otofajide ke┼čiflerinden dolay─▒ Nobel ├ľd├╝l├╝’n├╝ kazand─▒

O zamandan beri ila├ž ┼čirketleri ve akademisyenler, s├╝reci uyaracak ila├žlar─▒ bulmak i├žin yar─▒┼č─▒yorlard─▒ ve diyet ve sa─čl─▒k uzmanlar─▒, oru├ž tutman─▒n, y├╝ksek yo─čunlukta egzersiz yaparak ve karbonhidratlar─▒ k─▒s─▒tlayarak s├╝recin do─čal olarak uyar─▒lmas─▒n─▒ iddia ederek yar─▒┼ča girdi.

Peki bilim adamlar─▒ ne s├Âyl├╝yor?

Cambridge ├ťniversitesi ve ─░ngiltere Demans Ara┼čt─▒rma Enstit├╝s├╝’ndeki molek├╝ler n├Ârojenetik profes├Âr├╝ Dr David Rubinsztein, “Kesinlikle farelerdeki deneylerden elde edilen kan─▒tlar bunun olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝rmektedir” dedi.

ÔÇťGenetik ara├žlar veya ila├žlar veya oru├ž kullanarak s├╝reci ba┼člatt─▒klar─▒ ├žal─▒┼čmalar var ve bu durumlarda hayvanlar daha uzun ya┼čama ve genel olarak daha iyi formda olma e─čilimindedir.ÔÇŁ

Ancak, bunun insanlara nas─▒l terc├╝me edildi─činin hen├╝z net olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyledi.

Otofaji bilimi sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒ art─▒rabilir mi? 2

ÔÇť├ľrne─čin, farelerde, oru├ž gibi beyinin 24 saat i├žinde ve v├╝cudunun baz─▒ b├Âlgelerinde karaci─čer gibi etkilerini ├žok daha h─▒zl─▒ g├Âr├╝yorsunuz. Ancak oru├ž tutman─▒n iyi oldu─čunu bilmemize ra─čmen, yine de, insanlar─▒n faydalar─▒n─▒ g├Ârmek i├žin tam olarak ne kadar oru├ž tutmalar─▒ gerekti─či bilmiyoruz”dedi.

Bu, oru├ž tutmak otofajiyi te┼čvik ediyor ve faydalar─▒ da di─čer ├žal─▒┼čmalarla kan─▒tland─▒, dedi.

Otofaji nedir?

Otofaji, “kendi kendine yiyen” ve “i├ži bo┼č” anlam─▒na geliyor. Oto (auto) ve Faji olarak iki kelimeden olu┼čur. Antik Yunan k├Âkenli bir kelimedir ( a߯ɤä¤î¤ć╬▒╬│╬┐¤é aut├│phagos).

  • H├╝crelerin bile┼čenlerini bozdu─ču ve geri d├Ân├╝┼čt├╝rd├╝─č├╝ do─čal s├╝re├žtir.
  • Enerji i├žin yak─▒t ve h├╝cre yenilenmesi i├žin yap─▒ ta┼člar─▒ sa─člar
  • Enfeksiyondan sonra, otofaji bakteri ve vir├╝sleri yok edebilir
  • H├╝creler, ya┼članman─▒n v├╝cut ├╝zerindeki olumsuz etkilerini gidermek i├žin hasarl─▒ protein ve organellerden kurtulmak i├žin otofajiyi kullan─▒r.

OTOFAJI, h├╝cresel bile┼čenlerin d├╝zenli olarak par├žalanmas─▒n─▒ ve geri d├Ân├╝┼č├╝m├╝n├╝ sa─člar. Makrootofizyondaki hedeflenmi┼č sitoplazmik unsurlar, otofagozom olarak bilinen ├žift membranl─▒ bir vezik├╝l i├žindeki h├╝crenin geri kalan─▒ndan izole edilir. Otofagosom sonunda lizozomlarla kayna┼č─▒r ve i├žerikler bozulur ve geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝l├╝r.

otofaji nedir Autophagy

Hastal─▒kta OTOFAJI strese adaptif bir yan─▒t olarak g├Âr├╝l├╝rken hayatta kalmay─▒ sa─člarken di─čer durumlarda h├╝cre ├Âl├╝m├╝n├╝ ve morbiditeyi art─▒rd─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir. A├žl─▒k durumunda, h├╝cresel bile┼čenlerin par├žalanmas─▒ h├╝cresel enerji d├╝zeylerini koruyarak h├╝crenin hayatta kalmas─▒n─▒ sa─člar.

Otofaji ├çe┼čitleri

Oto-fajinin d├Ârt yolu vard─▒r ve bunlar oto-fajiye ba─čl─▒ genler ve bunlarla ili┼čkili enzimler arac─▒l─▒d─▒r:

  • Makro-oto-faji
  • Mikro-oto-faji
  • CMA-oto faji, chaperone arac─▒l─▒
  • Mito-faji

By Op.Dr.Ertan BEYATLI

Genel Cerrahi Uzman─▒, MD, PhD (Doktora), Avrupa Cerrahi Ara┼čt─▒rmalar Derne─či, Amerikan Akademik Cerrahi Derne─či ├╝yesidir Ôćĺ Hayat Hikayesi | ─░leti┼čime ge├ž

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile i┼čaretlenmi┼člerdir