Kategoriler
Ordan burdan

Bitkiler neden yeşil renktedir?

Dünyanın toprağı uzaydan bakıldığında yeşille kaplıdır.

Dünyayı uzaydan gördüğünüzde, suyun mavisi hemen gözünüze çarpıyor. Gözünüze çarpan bir sonraki şey, dünyaya yayılan parlak yeşil renktir. Bu yeşil renk dünyadaki tüm bitkilerden kaynaklanıyor.

Bu gözlem sizi merak ettirebilir,

Her şeyden önce,

Neden bitkiler yeşil ?

Yeşil olmanın sadece enerji kullanımı için güneş ışığının bir kısmını yakaladığı ortaya çıkıyor, ancak evrimlerin tuhaflıkları ve yeryüzündeki koşullar nedeniyle, bitkiler için en iyi seçenek yeşil renktir.

Bitkiler, bitkilere yeşil renklerini veren klorofil ile doldurulur. Klorofil bir ışık yakalayıcı maddedir (fotoreseptör) ve şeker ve oksijen üretmek için su ve karbondioksiti dönüştürmek için güneşten gelen ışık enerjisini emer. Bu işlem bilim dünyasında “Fotosentez” olarak bilinir. İngilizcede “Photosynthesis” olarak yazılır.

6CO2 + 6H2O + ışık enerjisi = C6H12O6 + 6O2

CO2=karbondioksit, H2O=Su, O2=oksijen, C6H12O6=şeker

Bu onların güneşten gelen enerjiyi kendileri için yiyeceğe dönüştürmelerini sağlar. Yeryüzündeki her bitkide, yosunlardan yaprak dökmeyen bitkilere kadar bulunur ve sadece bir kez gelişmiştir.

Bitkideki kloroplast hücreleri klorofille doludur
Bitkideki kloroplast hücreleri klorofille doludur.

Güneş ışığı farklı renklerden oluşur; her biri 400 ila 700 nanometre (nm) arasında değişen farklı bir dalga boyuna sahiptir (1 Nanometre nm 1 metrenin milyarda biridir). Klorofil, enerji olarak kullanmak için kırmızı ve mavi dalga boylarını emer ancak yeşili emmez. Dolayısıyla, yeşil renk yapraklardan sekerek gözlerimize çarpar ve bizde bu yaprakları yeşilmiş gibi görürüz.

Güneş ışığı farklı renklerden oluşur; her biri 400 ila 700 nanometre (nm) arasında değişen farklı bir dalga boyuna sahiptir (1 Nanometre nm 1 metrenin milyarda biridir).

Sonbaharda yapraklar parlak sarı ve kırmızı görünür, çünkü yaprak döken bitkiler kış için klorofil üretmeyi bırakır. Klorofil güneş ışığında ayrışır, böylece bitkiler üretmeyi bıraktığında yok olur. Genellikle maskelediği renkler sarı ve kırmızı gibi ortaya çıkar.

Bu yapraklar 2018 Eylül'ünde Afyonkarahisar'da çalıştığım özel bir hastanenin bahçesinden toplanmıştır. © Ertan BEYATLI
Bu yapraklar 2018 Eylül’ünde Afyonkarahisar’da çalıştığım özel bir hastanenin bahçesinden toplanmıştır. © Ertan BEYATLI

Neden bitkiler siyah ya da mor değil?

Bir teoriye göre, yeryüzündeki ilk okyanuslar “archaea” adı verilen mor mikroplarla doluydu. Bu mikroplardaki ışığa duyarlı moleküle, yeşil ışığı emen ve kırmızı ve mor ışığı yansıtan, mor görünmelerini sağlayan “retinol” adı verilir. Böylece dünyanın parçaları mor gözükebilirdi! Tüm yeşil ışık archaea tarafından alındı, bu yüzden klorofil mavi ve kırmızı ışıkla hazırlandı. Bununla birlikte, klorofil bazlı yaşam çok daha baskın hale gelmiştir, çünkü ışık spektrumunu daha az kullanmasına rağmen, klorofil çok daha verimlidir.

Başka bir teori ise, çok fazla ışığı absorbe etmenin bitkiye yardım edebileceğinden daha fazla zarar verebileceği, çok fazla güneş aldığımız zaman tenimizde güneş yanığı olduğu gibi. Bu nedenle bitkilerin daha az ışık alması yararlı olabilir.

Sonuçta, klorofilin artıları, bu gezegenin koşullarındaki olumsuzluklardan ağır basarlar, öyle ki bitkiler dünyaya hükmediyor 🙂

Yazar Op.Dr.Ertan BEYATLI

Genel Cerrahi Uzmanı, MD, PhD (Doktora), Avrupa Cerrahi Araştırmalar Derneği, Amerikan Akademik Cerrahi Derneği üyesidir → Hayat Hikayesi | İletişime geç

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir