Ameliyatta Atılan Dikişler Ne Zaman ve Nasıl Alınır?

dikisalinmasi22

dikis_alinmasi22

Birçok hastanın merak ettiği ortak bir soru vardır, ameliyattan sonra dikişler alınır mı ? alınıyorsa ne zaman ve nasıl alınır ?  Bu yazıda ameliyatlarda atılan dikişler hakkında bilgi vermeye çalışacağım ancak önce cerrahi yara hakkında bazı bilgilere değinmekte yarar vardır.

Yara; deride veya bir başka organda doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Yara iyileşmesi; organizmanın herhangi bir yerinde oluşmuş doku bütünlüğünün bozulmasına karşı homeostazisi yeniden oluşturmak için topyekün verdiği karmaşık bir cevaptır. Bu süreç; rejenerasyon (dokunun orijinal mimarisi yeniden oluşur) veya skar (dokunun orjinalinden farklı bir matriksle onarımıdır) oluşumuyla sonlanır.

Deri yaraları:

1-Akut yaralar: 3-4 hafta içinde oluşmuş yaralardır. Bunlar; yanıklar-donuklar, sıyrıklar, insizyon bölgeleri.

2-Kronik yaralar: 4-6 haftadan daha uzun süre yara devam ediyorsa kronikleşmiştir. Bunlar; bacak ülserleri (arteriyel yetmezlik, venöz yetmezlik, lenfatik yetmezlik, vaskülitik yaralar), bası ülserleri, diabetik yaralar, kanser nedenli yaralar.

Yara iyileşmesi

Yara iyileşmesinin 4 ayrı aşaması vardır:

1.Hemoraji (kanama) dönemi  2.İnflamatuar dönem  3.Proliferatif dönem  4.Remodeling dönemi

yara_iyilesmesi

İlk kanama döneminden sonra bölgede biriken trombositlerden trombüs oluşur. Bunlardan salınan growth faktörler makrofaj ve nötrofiller için kemotaktik etkilidir. Makrofaj ve nötrofiller nekrotik doku ve bakterilerin yaradan uzaklaşması için çalışır. Yara İyileşmesi ekibinin, orkestrasının şefi makrofajlardır. 3. Gün makrofajlardan salınan TGF-B fibroblastları yaraya çeker. Bu olayla proliferatif faz başlar. Makrofajlardan salınan growth faktörler aynı zamanda anjiogenezis ve yeni kapiller oluşumunu stimüle eder. Fibroblastlar kollagen üreterek ekstrasellüler matrikse salar bu, yara gerilimini sağlar. Remodeling yaralanmadan 2-3 hafta sonra başlar ve 1 yıla kadar sürer. Remodeling sırasında yara gerilimi (Tensile strength) kollagen sayısında artış olmadan kollagen gerilim kuvvetinin artması ile artar. Ancak bu travma geçirmemiş kollagenin gerilim kuvvetine hiçbir zaman ulaşamaz. Tensile strength travma öncesinin ancak % 70- 80 ine ulaşabilir.

Cerrahi müdahale sonrası yaranın kapatılması için atılan dikişlerin alınma süresi ise yaranın iyileşme süresi ile ilgilidir. Vücudun kanlanması daha fazla olan bölgelerdeki yara iyileşme süresi daha da hızlıdır.

Genel olarak cerrahi müdahalelerde atılan dikiş malzemeleri iki ana gruba ayrılır:

  • Emilen Dikişler
  • Emilmeyen Dikişler

Emilen (eriyen, Absorbable) Dikişler : bu dikiş malzemeleri atıldıktan belli bir süre sonra vücut dokuları tarafından eritilir ve emilir dolayısıyla alınması gerekmez. Bu tip dikişlerin farklı emilim süreleri vardır (bir ay, üç ay, altı ay..vb.) ve yapılan ameliyatın türü ve bölgesine göre değişir. Örneğin: vicryl, pagesorbe, catgut..vb.

Eş Göbek Kayması Nedir?
Eş Göbek Kayması Nedir?

Emilmeyen (erimeyen, Non-absorbable): Bu dikiş malzemeleri de adından anlaşıldığı gibi emilmez ve belli bir süre sonra vücuttan alınması gerekir. Bu süre atılan dikişlerin bölgesi, ameliyat türü ve hastanın genel durumuna göre farklılık gösterir. Örneğin yara iyileşme süreci daha uzun olan şeker hastalarında dikişler daha geç alınabilir. Dikişi örnekleri: ipek, prolen, naylon..vb. Bazı emilmeyen dikişler ise alınmaz ve ömür boyu vücutta kalır, örneğin kanayan damraların bağlanmasında kullanılan ipek dikişler ve fıtıklarda kullanılan prolen sütürler. Klipsler emilmeyen dikiş sınıfına girer ve belli bir süre sonra alınması gerekir.

Ameliyat sonrası (Postop) Cerrahi Dikişlerin Alınma Süresi
Ameliyat sonrası (Postop) Cerrahi
Dikişlerin Alınma Süresi

Dikişler Nasıl Alınır?

yara_enfeksiyonuAmeliyatta atılan dikişler tercihen aynı merkezde ve cerrahın kontrolü altında alınması uygundur.  Dikişlerle ilgili komplikasyon, yara yeri enfeksiyonu, yara dudaklarının tam kavuşmaması vb. durumlarda dikişler daha uzun sürede alınabilir veya aşamalı olarak (atlanarak) alınır. Dikiş alınması için kullanılan malzemeler (makas, bistüri, pens, penset vb) steril olmalıdır aksi takdirde yaranın iltihaplanması cerrahi bölgenin açılmasına neden olabilir.

Dikiş Nasıl Alınır
Ameliyatta Atılan Dikişler Nasıl Alınır

Yazar: Op.Dr.Ertan BEYATLI

Avrupa Cerrahi Araştırmalar Derneği | Amerikan Akademik Cerrahi Derneği üyesi / İZMİR

Sorularınıza daha hızlı yanıt almak için yorumunuza hastalıkla ilgili fotoğraf ekleyin. Geçmiş olsun